Καθημερινή Αδέσμευτη Εφημερίδα

Η προσφορά της Εκκλησίας και του κλήρου στην Επανάσταση του 1821

Γράφει ο Ηλίας Σπυρόπουλος, Συνταξιούχος εκπαιδευτικός

 

Κατά τα 400 χρόνια της Τουρκοκρατίας η Ορθόδοξη Εκκλησία μας απετέλεσε τεράστιο και εθνοσωτήριο έργο. Αναμφισβήτητα ήταν το κέντρο της ζωής των Ελλήνων και κυρίως σ’ αυτή οφείλεται η διατήρηση της Ορθόδοξης πίστης, της Ελληνικής γλώσσας, αλλά και της εκπαίδευσης των ελληνοπαίδων, μέχρι την ποθητή απελευθέρωση. Η έλλειψη οργανωμένης παιδείας, εκτός ελαχίστων περιπτώσεων, θα είχε ως συνέπεια να χαθεί η ελληνική γλώσσα, αν δεν αναπληρώνονταν κατά το δυνατόν από την ταπεινή φροντίδα των ιερέων και μοναχών.
Οργανωμένη παιδεία υπήρξε η μεγάλη του Γένους Σχολή, η οποία ιδρύθηκε από τον Πατριάρχη Γεννάδιο Σχολάριο τον Β’, καθώς και μερικές ακόμα περιπτώσεις οργανωμένων σχολείων που βρίσκονταν υπό την επίβλεψη της Πύλης.
Συγκεκριμένα η Μεγάλη του Γένους Σχολή, είχε σκοπό να βγάλει ιερείς και δασκάλους για να μπορέσει μ’ αυτό τον τρόπο να διατηρήσει στον υπόδουλο Ελληνισμό Πίστη και Πατρίδα, ενώ σε μέρη όπου δεν υπήρχαν οργανωμένα σχολεία, έχουμε την ύπαρξη σχολείων σε ναούς και μοναστήρια. Βέβαια ο απλός παπάς χωρίς ιδιαίτερες γνώσεις δασκάλου, αναλάμβανε αυτή την ευθύνη με μεγάλες δυσκολίες, διότι δεν υπήρχε καμιά υλικοτεχνική υποδομή, γι’ αυτό σε εκκλησιαστικά βιβλία της Εθνικής βιβλιοθήκης στα περιθώρια των σελίδων υπάρχουν γράμματα του αλφαβήτου που τα έγραφαν μικρά παιδιά.
Στο διάστημα αυτό και κάτω από την επίδραση της Πατριαρχικής Σχολής ιδρύονται σχολές στη Θεσσαλονίκη, Ανδριανούπολη, Πάτμο, Λάρισα, Τύρναβο, Ιωάννινα και η Αθωνιάδα Σχολή, όπου εκεί δίδαξαν σπουδαίοι πνευματικοί άνθρωποι, της εποχής όπως ο Παναγιώτης Παλαμάς, Ευγένιος Βούλγαρης, Νεόφυτος Καυσοκαλυβίτης και άλλοι.