52 χρόνια μετά

Γράφει ο Χρήστος Αλεξανδρής

52 χρόνια συμπληρώθηκαν από την ημέρα αποκατάστασης της δημοκρατίας και εξακολουθούμε να έχουμε, ως κοινωνία και ως πολιτικό σύστημα, ανοιχτούς λογαριασμούς με φαινόμενα διαφθοράς, διαπλοκής και κατάχρησης εξουσίας, με στόχο την εξυπηρέτηση συγκεκριμένων οικονομικών συμφερόντων. Η υπερδεκαετής οικονομική κρίση ανέδειξε όλες τις παθογένειες και τις νοσηρές νοοτροπίες της μεταπολιτευτικής περιόδου. 
Δυστυχώς, όμως, το πολιτικό μας σύστημα, ακόμα και σήμερα, αδυνατεί να αναμετρηθεί με ομάδες συντεχνιακών συμφερόντων που λυμαίνονται δημόσιους ευρωπαϊκούς πόρους, σε βάρος της ανάπτυξης, της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας και, εν τέλει, σε βάρος των πραγματικών παραγωγών του κοινωνικού πλούτου.
Πριν 52 χρόνια, το κίνημα για τα πολιτικά δικαιώματα υπήρξε ο σημαντικότερος κινητήριος μοχλός για την πραγματοποίηση του εκδημοκρατισμού της χώρας. 
Πριν 52 χρόνια, η δημοκρατία αναγεννήθηκε στην Ελλάδα γιατί υπήρξε μια ευρύτερη κοινωνική κινητοποίηση ενάντια στο αυταρχικό και καταπιεστικό καθεστώς των συνταγματαρχών. Δημιουργήθηκε ένας ευρύς κοινωνικός συνασπισμός από συνδικάτα, επαγγελματικές ενώσεις, φοιτητικές οργανώσεις, διανοούμενους, με στόχο την αποκατάσταση της δημοκρατίας και τον ριζικό μετασχηματισμό της ελληνικής κοινωνίας. 
Αντίστοιχος κοινωνικός συνασπισμός δεν συγκροτήθηκε ποτέ άλλοτε στα χρόνια της μεταπολίτευσης, με στόχο τον εκσυγχρονισμό του κράτους και τις μεταρρυθμίσεις στην οικονομία. Οι συζητήσεις για τα σκάνδαλα, τη διαφθορά, τον νεποτισμό και τη διασπάθιση των ευρωπαϊκών πόρων τροφοδοτούν συνεχώς μια πολιτική αντιπαράθεση που εξελίσσεται σε πόλωση τοξικότητας. 
Ωστόσο, δεν θυμάμαι όλη αυτή η σκανδαλολογία να έχει προκαλέσει ποτέ μια ευρύτερη λαϊκή κινητοποίηση για την εξάλειψη αυτών των φαινομένων. Όλες οι απεργίες και οι λαϊκές κινητοποιήσεις στα χρόνια της μεταπολίτευσης αφορούσαν την παραχώρηση ολοένα και περισσότερων κοινωνικών και εργατικών δικαιωμάτων. Τα βασικά αιτήματα των απεργών ήταν πάντα μισθολογικά.
Δεν θυμάμαι απεργία για την πάταξη της διαφθοράς. Η ευρωπαϊκή βοήθεια που απλόχερα δόθηκε στη χώρα μας τα προηγούμενα χρόνια δεν κατάφερε να κάνει ανταγωνιστική την ελληνική οικονομία. Αντίθετα, γιγάντωσε τα φαινόμενα διαφθοράς και συνέβαλε ελάχιστα στην αλλαγή των θεσμών. Έτσι, παραμένουμε, 52 χρόνια μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας, η πιο κλειστή οικονομία της Ευρώπης και η λιγότερο ανταγωνιστική οικονομία, ακόμη και από χώρες που μπήκαν αργότερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως η Ισπανία και η Πορτογαλία. Δεν είναι τυχαίο ούτε απλή σύμπτωση ότι συγκρινόμαστε σήμερα με τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία.
Η Ελλάδα σώθηκε από τις τρόικες του εξωτερικού, αλλά κινδυνεύει από τις εσωτερικές τρόικες που λειτουργούν ως δυνάμεις κατοχής. Επωφελήθηκαν και εξακολουθούν να επωφελούνται από τον πακτωλό των χρημάτων που εισέρχονται στη χώρα από την Ευρωπαϊκή Ένωση, με τα πακέτα στήριξης, τα ΕΣΠΑ και το Ταμείο Ανάκαμψης. Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι όλα τα μεγάλα σκάνδαλα κατασπατάλησης των ευρωπαϊκών πόρων αποκαλύπτονται από τις ευρωπαϊκές εισαγγελικές αρχές και όχι από την ελληνική δικαστική εξουσία.
Να συμφωνήσουμε ότι τα φαινόμενα διαφθοράς και ανομίας δεν ξεκίνησαν από τη σημερινή κυβέρνηση, αλλά η σημερινή κυβέρνηση είναι μια ακόμη κυβέρνηση που υποσχέθηκε να τα πατάξει, αλλά δεν τα κατάφερε. Το επιτελικό κράτος του Κυριάκου Μητσοτάκη νικήθηκε κατά κράτος από το κομματικό κράτος. Έχουμε την καλύτερη δημοκρατία από συστάσεως νεοελληνικού κράτους, αλλά χρειάζονται να γίνουν πολλά ακόμη για να αποκτήσουμε ανοιχτούς πολιτικούς και οικονομικούς θεσμούς, που θα θωρακίζουν περισσότερο το κράτος δικαίου και θα προσφέρουν οικονομικές ευκαιρίες για όλους τους Έλληνες πολίτες, καταπολεμώντας τις μαύρες τρύπες της διαφθοράς!