Η λησμονημένη ποδοσφαιρική ιστορία της Γραβιάς

Γράφει ο 
Γιώργος Καρανάσιος 
gkaranasios24@gmail.com 

- Η ανακάλυψη του «Κενταύρου» και το πρώτο καταγεγραμμένο ποδοσφαιρικό παιχνίδι του 1931.

  Η ιστορική έρευνα εξακολουθεί να φέρνει στο φως μικρούς θησαυρούς. Κατά τη μελέτη αρχειακού υλικού για το βιβλίο: «Ο Δωρικός Διάδρομος και τα Ιστορικά Στενά Γραβιάς – Άμπλιανης», εντοπίστηκε ένα δημοσίευμα του Οκτωβρίου του 1931, το οποίο αποκαλύπτει μια άγνωστη μέχρι σήμερα σελίδα της αθλητικής ιστορίας της Γραβιάς.

  Το εύρημα αυτό αποδεικνύει ότι η πρώτη οργανωμένη ποδοσφαιρική ομάδα της Γραβιάς δεν ήταν ο «Ανδρούτσος», που ιδρύθηκε το 1958, αλλά ο «Κένταυρος Γραβιάς», ο οποίος αγωνιζόταν ήδη από το 1930-1931.

  Η πληροφορία προκαλεί ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς ακόμη και πολλοί ηλικιωμένοι Γραβιώτες, γεννημένοι τη δεκαετία του 1940, που ασχολήθηκαν με τον αθλητισμό δεν γνώριζαν την ύπαρξη του «Κενταύρου». 

  Θυμούνταν, όμως, ονόματα ποδοσφαιριστών της εποχής, χωρίς να γνωρίζουν σε ποια ομάδα είχαν αγωνιστεί. Οι περιπέτειες που ακολούθησαν –πόλεμος, Κατοχή και Εμφύλιος– έσβησαν πολλές μνήμες από τη συλλογική ιστορία του τόπου.

- Το δημοσίευμα του 1931

Στις 10 Οκτωβρίου 1931 ο Τύπος της εποχής δημοσίευε την είδηση:

«Κένταυρος Γραβιάς – Αίας Λοκρός Γλούνιστας 3-1»

  Η ομάδα της Γραβιάς νίκησε τον «Αίαντα Λοκρό» της γειτονικής Γλούνιστας (σημερινής Δρυμαίας) με 3-1, σε αγώνα που διεξήχθη στην Πλατεία Ανδρούτσου.

  Το δημοσίευμα αναφέρει ότι ο Αίας είχε την υπεροχή στο πρώτο ημίχρονο και προηγήθηκε, όμως στην επανάληψη ο Κένταυρος κυριάρχησε και πέτυχε τρία τέρματα.

  Διακρίθηκαν από τον Κένταυρο ο τερματοφύλακας Βόγγας, οι κυνηγοί Καράμπελας και Μαλεβίτσης και ο οπισθοφύλακας Προκογιώργος, ενώ διαιτητής ήταν ο προπονητής της ομάδας Απόστολος Τσούνης, ο οποίος είχε μόλις επιστρέψει από την Αμερική.

  Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η κοινωνική διάσταση της εποχής. Ο αγώνας συγκέντρωσε πλήθος κατοίκων και προσωπικοτήτων της περιοχής, ενώ μετά τη λήξη του προσφέρθηκαν αναψυκτικά στο ζαχαροπλαστείο του Ηλία Μπούγα, ακολούθησε ομιλία για την αξία του ποδοσφαίρου στη νεολαία και το βράδυ πραγματοποιήθηκε χορός προς τιμήν της φιλοξενούμενης ομάδας.

  Δεν επρόκειτο απλώς για έναν ποδοσφαιρικό αγώνα. Ήταν μια μεγάλη κοινωνική γιορτή για ολόκληρη τη Γραβιά.

- Μια πρωτοποριακή ποδοσφαιρική παρουσία

  Το σημαντικότερο συμπέρασμα είναι ότι η μικρή Γραβιά διέθετε οργανωμένη ποδοσφαιρική ομάδα ήδη από το 1930-1931, την ίδια περίπου περίοδο κατά την οποία εμφανίζονταν οι πρώτοι ποδοσφαιρικοί σύλλογοι σε μεγαλύτερες πόλεις της Στερεάς Ελλάδας.

  Ο Αστέρας Ιτέας εμφανίζεται την περίοδο 1930-1931, ο Φωκικός το 1932, ο Γυμναστικός Σύλλογος Παρνασσός το 1931, ο Α.Σ. Λαμία το 1964, η Παλαμιακή Ένωση το 1928 και ο Παμφθιωτικός Α.Ο. το 1950.

  Ενώ σε πανελλαδικό επίπεδο οι περισσότεροι μεγάλοι σύλλογοι είχαν μόλις ιδρυθεί: ΑΕΚ (1924), Ολυμπιακός (1925), ΠΑΟΚ (1926), με μοναδική παλαιότερη εξαίρεση τον Παναθηναϊκό (1908).

  Το ίδιο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η ύπαρξη του Αίαντα Λοκρού Γλούνιστας, γεγονός που αποδεικνύει ότι και η σημερινή Δρυμαία διέθετε οργανωμένη ποδοσφαιρική ομάδα ήδη από το 1931.

- Η αξία της ιστορικής μνήμης

  Η ανακάλυψη αυτού του δημοσιεύματος προσθέτει ένα ακόμη πολύτιμο κομμάτι στην ιστορία της Γραβιάς και του τοπικού αθλητισμού στο οροπέδιο του άνω Κηφισού.

  Για τον γράφοντα έχει και προσωπική σημασία, καθώς χρόνια αργότερα (δεκαετία '70) είχε την τύχη να φορέσει τη φανέλα του «Ανδρούτσου Γραβιάς», συνεχίζοντας, χωρίς τότε να το γνωρίζει μια ποδοσφαιρική παράδοση που είχε ξεκινήσει δεκαετίες νωρίτερα από τους ανθρώπους του «Κενταύρου».

  Η ιστορία δεν αποτελεί μόνο καταγραφή γεγονότων. Είναι η μνήμη ενός τόπου. Και όταν αυτή η μνήμη ανασύρεται από τα αρχεία, αποκτά ξανά ζωή, δίνοντας στις νεότερες γενιές τη δυνατότητα να γνωρίσουν τις πραγματικές τους ρίζες.

Υ.Γ. – Μια εικόνα από τη Γραβιά του 1931…

Αξίζει να κλείσουμε με ένα μικρό απόσπασμα από το αυθεντικό δημοσίευμα της εποχής, γιατί αποτυπώνει καλύτερα από κάθε σχόλιο το κλίμα εκείνης της ποδοσφαιρικής γιορτής:

«Τον αγώνα παρακολούθησε η εκλεκτοτέρα μερίς της τοπικής κοινωνίας, μεταξύ των οποίων ο κ. Κ. Κωνσταντάρας, οινοπαραγωγός μετά της κυρίας του, ο κ. Κ. Γερακάρης, υδραυλικός μηχανικός, ο κ. Αθ. Κορμούσης, αντιπρόσωπος της Τραπέζης Αθηνών, ο κ. Χ. Μπαχούμης, οδοντίατρος, ο κ. Βασ. Καραγκούνης, φαρμακοποιός, ο κ. Ευθ. Λαχάς, ιατρός, ο κ. Ηλ. Λιγδής, έμπορος σιδήρου, μετά της κυρίας του και της θυγατρός του, καθώς και άλλοι πολλοί. Το ωραίον φύλον αντιπροσωπεύθη επαρκώς.»

Λίγες μόνο γραμμές, αρκετές όμως για να μας μεταφέρουν σε μια άλλη εποχή: όταν ένας ποδοσφαιρικός αγώνας ήταν κοινωνικό γεγονός για ολόκληρη την κωμόπολη και η Κυριακή στο γήπεδο αποτελούσε γιορτή, συνάντηση και κομμάτι της συλλογικής ζωής.