Revolutio nova

Γράφει η Ευμορφία Ρουποτιά
Φιλόλογος
Δημοτική Σύμβουλος

Οι εποχές αλλάζουν, ο χρόνος φέρνει βαθιές αλλαγές και τομές σε ό,τι αποκαλείται περιβάλλον δράσης του ανθρώπου, από τα πιο απλά καθημερινά πράγματα έως και τα πιο σύνθετα κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα. Ο άνθρωπος πάντα μετέωρος ανάμεσα σε δύο πόλους, τη ζωή και την καλή ζωή. Η ευτυχία του/της αμφιλεγόμενη με όρους και τρόπους που κάθε εποχή ορίζει. Ποιο είναι, όμως, το κέρδος από την εναγώνια αναζήτηση της ευτυχίας και πώς την θεωρεί; Ιχνηλατώντας την υλική ευημερία, την ευμάρεια, μήπως έχασε τον προσανατολισμό του/της που οδηγεί στη σωστά εννοούμενη ευτυχία;
Ποια είναι, λοιπόν, τα ιδανικά της σύγχρονης ευτυχίας; Καταρχάς, να διευκρινίσουμε ότι τα ιδανικά, όπως ορίστηκαν από τον Πλάτωνα, είναι άφθαρτα, αναλλοίωτα, άυλα, αιώνια και ισχύουν πέρα από τις εποχές, πέρα από τον άνθρωπο. Σίγουρα δεν μπορούμε να υποστηρίξουμε ότι τα σημερινά «ιδανικά» ανταποκρίνονται στα πλατωνικά (είναι και ανέφικτα για τα μέτρα του ανθρώπου). Είναι πρόσκαιρα, φθαρτά και βραχύβια: πλούτος, τεράστια πολυτελή σπίτια αυστηρώς για τα λίγα άτομα που κατοικούν εκεί, κλεισμένα ερμητικά στον γείτονα, τελευταίας τεχνολογίας αυτοκίνητα, χλιδάτες διακοπές σε πεντάστερα ξενοδοχεία, επώνυμα ρούχα, υποδήματα και λοιπά στολίδια, περίοπτες θέσεις στην εργασία ή σε άλλους τομείς της κοινωνικής και πολιτικής δράσης, ξέφρενη διασκέδαση που δικαιώνει τα σοφά λόγια του αείμνηστου Σαράντου Καργάκου ότι ο σημερινός άνθρωπος δεν διασκεδάζει, αλλά αγοράζει διασκέδαση.
Καταδύεται ο άνθρωπος σε ένα ανελέητο κυνήγι υλικών αγαθών, πιστεύοντας πως θα κερδίσει το έπαθλο της ευτυχίας, και έρχεται η ημέρα που διαπιστώνει τη φρούδα ελπίδα, βιώνει τη ματαίωση και συχνά φθάνει σε σημείο αυτομαστιγώσης, φανερά ή λαθραία. Και αυτό γιατί η ευτυχία που αναζητούσε στην ύλη του/της κατέφαγε την ψυχή, του/της κούρασε σώμα και νου και του/της υφάρπαξε την εσωτερική ελευθερία. Πλήρωσε και πληρώνει ακριβά το αντίτιμο, καθώς για όλα αυτά συνειδητά ή ασυναίσθητα έκτισε γύρω του/της τείχη σαν αυτά του Καβάφη και περιέκλεισε τον εαυτό του/της σε έναν φαύλο κύκλο αυτοβίας (ναι, βίασε και βιάζει τον εαυτό του/της και λόγω της ταχύτητας που έβαλε στη ζωή του/της και λόγω της ψυχολογικής βίας που ασκεί πάνω του/της με τις επιλογές και τη δράση του/της).
Για να πετύχει τα ιδανικά που ατομικά και συλλογικά οριοθετήθηκαν από ένα «Υπερεγώ» και ένα «Υπερεμείς», καθημερινά βαδίζει σε ένα τεντωμένο σκοινί, ελέγχοντας αν θα αντέξει στην πίεση. Έχει μετατρέψει τον χρόνο του/της σε χρόνο συγκομιδής αγαθών, δουλεύοντας υπερωριακά (θεωρώντας το και επιτυχία), και έχει αποκτήσει συνήθειες αυτοματοποιημένου μηχανήματος που, αν παρεκκλίνει από τον «προγραμματισμό», χάνει και την επιτυχή λειτουργία του. Ο ιερός χρόνος, αφιερωμένος στις εσωτερικές ανάγκες για αυτοπερισυλλογή, για επαφή με τον συνάνθρωπο και τον Θεό, συρρικνώνεται και καλύπτεται από δραστηριότητες που φαινομενικά του/της γεμίζουν την ψυχή. Προσπαθεί σε ένα διήμερο ή τριήμερο να ανακτήσει ψυχικές δυνάμεις, για να αντεπεξέλθει στην σκληρή του/της καθημερινότητα, αλλά όταν αυτά εκπνεύσουν, τον/την καταλαμβάνει μια αδιόρατη μελαγχολία και ένα πέπλο θλίψης σκεπάζει τον καθρέπτη της ψυχής, το πρόσωπο του/της. Υπάρχουν και εκείνοι/ες που επιλέγουν τους ψεύτικους παραδείσους των ουσιών, ώστε να βρουν το αντίδοτο της κίβδηλης ευτυχίας.
Και ενώ ο καθένας/η καθεμία συνειδητοποιεί ότι έχει παγιδευτεί, ο απεγκλωβισμός είναι δύσκολος έως και ακατόρθωτος. Μοναχικός ανάμεσα σε πολλούς, απομακρυσμένος από τον εαυτό του/της, από τον άλλο άνθρωπο και από τον Θεό, έχει απολέσει τον χαρακτηρισμό ως homo sapiens (σοφός άνθρωπος), γιατί πίστεψε ότι μπορεί να γίνει homo deus (άνθρωπος θεός), έχει απολέσει τη συλλογικότητα, διογκώνοντας την ατομικότητα, παραβιάζοντας την πολιτική του φύση.
Η αναστροφή μπορεί να γίνει μόνο με μια revolutio nova (νέα επανάσταση), που θα επαναφέρει στη ζωή μας όλα όσα έχουμε χάσει. Το θέμα είναι κατά πόσο ο εθισμένος πια άνθρωπος στο κατ’ αίσθησιν αντιληπτό, που ναρκώνει το πνεύμα, μπορεί να αλλάξει τον ρου και να περάσει στη θέαση της λελογισμένης και ταπεινής ζωής που υπαγορεύει και την πραγματική ευτυχία και κατά πόσο θα είναι σε θέση να αντιληφθεί γύρω του/της τους/τις πραγματικά φωτισμένους/ες ανθρώπους που μπορούν να οδηγήσουν το άρμα της επανόδου σε πιο απλές μορφές ζωής, όταν η συνήθεια στον υλόφρονα τρόπο ζωής έχει γίνει δεύτερη φύση του/της. Ο/η ιστορικός του μέλλοντος θα τα καταγράψει στις σελίδες των παπύρων του/της.