Τα σχολεία ανοίγουν

Γράφει ο Αθ. Δ. Γκίκας, Μαθηματικός

Α. Δάσκαλοι ή καθηγητές θα καλωσορίσουν τους μαθητές:
• Συναισθηματικά σταθερούς ή ασταθείς
• Πράους ή οξύθυμους
• Αποφασιστικούς ή αναποφάσιστους
• Πειθαρχικούς ή απείθαρχους
• Ήρεμους ή βίαιους
• Θαρραλέους ή δειλούς
Αυτοί οι τελευταίοι που διστάζουν να ρωτήσουν, να συνεργαστούν, να μιλήσουν με τους συνομηλίκους τους είναι τα εύκολα θύματα για τους βίαιους.  Η αδιαφορία των δασκάλων γι’ αυτούς συμβάλλει περαιτέρω στην απομόνωσή τους.
Ύστερα από χρόνια αυτά τα παιδιά θα είναι οι πολίτες της χώρας και αν θα είναι χαρούμενα, αισιόδοξα, δημιουργικά, εξαρτάται από τη συμπεριφορά των δασκάλων απέναντί τους.
Ο καθηγητής διδάσκει πρώτα με τη συμπεριφορά και το ήθος του και λιγότερο με τη σοφία του. 
Τι να την κάνεις τη γνώση που επιχειρείς να φορτώσεις στο μυαλό των μαθητών, αν δεν προσέχεις και δε σε απασχολεί η συμπεριφορά σου, που συμβάλλει στην ψυχική υγεία των μαθητών σου. Το πρώτο πράγμα που θα πρέπει να σε προβληματίζει, δάσκαλε, είναι ο ίδιος σου ο εαυτός.
Οι Πυθαγόρειοι αντιλήφθηκαν τη σημασία του αυτοελέγχου:
• «Πη παρέβην;» (σε ποια παράβαση έπεσα)
• «Τι δ’ έρεξα;» (τι καλό έκανα)
• «Τι δε μοι δέον ουκ ετελέσθη;» (Τι από όσα έπρεπε να πράξω δεν έπραξα;)
Ενέργησε και συ καθηγητή καθημερινά σαν τους Πυθαγορείους. Είναι ανάγκη να καταφεύγουμε συχνά στη σοφία των προγόνων μας και να αυτοβελτιωνόμαστε.

Β. Ο πετυχημένος δάσκαλος
Φρόντισε να είσαι καλός καθηγητής και για να το πετύχεις θα πρέπει:
• Να κατέχεις και να παρακολουθείς την επιστήμη σου.
• Να προβληματίζεσαι για τον τρόπο διδασκαλίας σου. Μαθηματικέ μου ! 
• Τα θεωρήματα είναι αξίες από μόνα τους. Σε σένα όμως η ευθύνη να τα κάνεις εύληπτα από τους μαθητές σου.
• Ν’ αγαπάς τα παιδιά. Να νοιάζεσαι για τη μόρφωση, την ανάπτυξη της προσωπικότητάς τους και την ψυχική τους υγεία.
• Να είσαι προσεκτικός, υπομονετικός, προσιτός και ταυτόχρονα να επιβάλλεσαι στην τάξη αβίαστα.
• Να έχεις ευρύτητα αντίληψης, προσαρμοσμένη στις ανάγκες και αιτήματα του καιρού σου.
• Να ακτινοβολείς στην τάξη, στο σχολείο, στην κοινωνία με τις γνώσεις, τις ιδέες και τη διδακτική σου ικανότητα.
Αν δεν έχεις αυτά τα χαρακτηριστικά, προσπάθησε να τα αποκτήσεις.  
Στην επαγγελματική μου σταδιοδρομία και στα τρία (3) χρόνια που δίδαξα τη διδακτική των Μαθηματικών στο Περιφερειακό Επιμορφωτικό Κέντρο (Π.Ε.Κ.) συνάντησα πολλούς καλούς καθηγητές και ανάμεσα σ’ αυτούς συνάντησα, ίσως και συ να συνάντησες:
• Τον ανεπαρκή που του λείπει η απαραίτητη επιστημονική συγκρότηση, ή η διδακτική μεθοδικότητα, πολλές φορές και τα δύο.
• Τον οκνηρό που του λείπει η θέληση να διακονήσει την παιδεία.
• Τον αδιάφορο που εκτελεί τα καθήκοντά του από ανάγκη, εντελώς τυπικά, χωρίς ζήλο για τη δουλειά του και αγάπη για το παιδί.
• Τον υπηρεσιακό που περιορίζεται στους τύπους και παραβλέπει την ουσία.
• Τον υπερβολικά επιεική που αγωνίζεται με την επιείκεια ν’ αποκτήσει συμπάθειες.
• Τον μεροληπτικό, τον είρωνα... και τόσους άλλους.
Συ φρόντισε να μην ανήκεις σε μια απ’ αυτές τις κατηγορίες. Να έχεις ανοιχτό και φωτεινό μυαλό.
Ο καλός δάσκαλος ή καθηγητής γνωστοποιεί όσα διαπιστώνει για το χαρακτήρα και την πρόοδο του μαθητή, όχι μόνο στους γονείς, αλλά και στο Διευθυντή και τα άλλα μέλη του συλλόγου των διδασκόντων.
Δάσκαλοι και καθηγητές να σκέφτεστε το παιδί που έχετε μπροστά σας. Είναι το παιδί του υπαλλήλου, του επαγγελματία, του γεωργού, του εργάτη, του λαού μας. Μπορεί να είναι πλούσιο ή φτωχό, από καλό ή άσημο σόι · όποιο και να είναι, για σένα δεν έχει σημασία. Σημασία έχει ότι είναι μαθητής σου, για το καλό του οποίου έχεις χρέος να εργαστείς.

Γ. Για τους Διευθυντές σχολικών μονάδων
Δύσκολο το έργο σας . το γνωρίζω καλά αφού το άσκησα για 15 χρόνια σε σχολικές μονάδες των 400 μαθητών και διδακτικούς συλλόγους των 25-30 καθηγητών.
Ως μαθηματικός δίνω ένα μοντέλο τριγωνικής πυραμίδας . τις παράπλευρες έδρες της καταλαμβάνουν μαθητές, καθηγητές, γονείς.  Πού θα πρέπει να σταθεί ο Διευθυντής για να έχει «οπτική» επαφή με όλες τις παραπάνω ομάδες; Ασφαλώς στην κορυφή Δ όπου συναντώνται όλες οι έδρες.
Αν κάνει το λάθος και ολισθήσει προς μία έδρα π.χ. των καθηγητών (ΔΒΓ) τότε δεν βλέπει καθόλου τις άλλες. Υπηρετεί και εξυπηρετεί τους καθηγητές μόνο! 
Δύσκολη η ισορροπία στην κορυφή Δ. Τόσο δύσκολη όσο και το έργο του Διευθυντή. Αν δεν μπορεί να ισορροπήσει - συντονίσει τη συνεργασία μαθητών, καθηγητών, γονέων, καιρός να κατέλθει και να την παραδώσει αυτή την θέση σε άλλον αξιότερο!

Δ. Ο καλός καθηγητής - Δάσκαλος προετοιμάζει τη διδασκαλία του
Όσο άριστος και να είναι συμβουλεύεται και το βιβλίο που έχουν οι μαθητές του. Είναι ο συνδετικός κρίκος που συνδέει το δάσκαλο και το μαθητή.
• Υπάρχει διαφορά ανάμεσα στον καθηγητή και τον καλό καθηγητή. Ο καθηγητής προσπαθεί να γεμίσει το μυαλό του μαθητή με γνώση. Ο καλός καθηγητής φροντίζει μαζί με τα παιδιά να επανανακαλύψει τη γνώση που γέννησαν οι σπουδαίοι.
• Φυσικά ελέγχει αν η διδασκαλία του άφησε κάποια ίχνη στους μαθητές του. Αν δηλαδή οι μαθητές έμαθαν κάτι. Διδασκαλία χωρίς μάθηση δεν υπάρχει, όπως δεν υπάρχει πώληση χωρίς αγορά. Όπως δεν πουλώ τίποτα αν κάποιος δεν αγοράζει, έτσι δεν διδάσκω τίποτα αν οι μαθητές μου δε μαθαίνουν. Αν η διδασκαλία σου, δάσκαλε, δεν άφησε ίχνη στους μαθητές σου, αυτό τους σπρώχνει στα φροντιστήρια.
• Δεν ξέρω πόσοι εκπαιδευτικοί θα διαβάσουν το κείμενο τούτο· ίσως πουν μέσα τους ή φωναχτά: μάθημα μας κάνει ο Γκίκας; Δεν κάνω σε κανέναν αγωγή. Ως παλαιός σου συνάδελφος με κάποια εμπειρία από διδασκαλίες μου σε σχολεία και το Π.Ε.Κ., σου συνιστώ να μην υστερείς στα πιο απαραίτητα.
• Έχεις παράπονα από την Πολιτεία το ξέρω. Ποτέ όμως αυτό να μην βλάψει τις σχέσεις σου με τους μαθητές.
• Φιλοδοξία σου να είναι, δάσκαλε ή καθηγητή, να πλάσεις νέους ανθρώπους, νους φωτεινούς στη σκέψη, υπεύθυνους, αποφασιστικούς, προσωπικότητες με θέρμη και ζήλο, έτοιμους να οικοδομήσουν μια κοινωνία καλύτερη.