Παν. Λιαργκόβας: Ευχής έργον να λυθεί το θέμα του χρέους το συντομότερο

«Θα ήταν ευχής έργο να λυθεί το θέμα του χρέους όσο πιο γρήγορα γίνεται, αλλά δεν βλέπω τόσο μεγάλη προθυμία από τους εταίρους μας και το ΔΝΤ να διευθετήσουν το θέμα, πριν επιλυθούν τα πολιτικά ζητήματα όπως αυτό της εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας» εκτιμά ο επικεφαλής του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, καθηγητής Παναγιώτης Λιαργκόβας σε συνέντευξή του. «Ενδεχομένως η διευθέτηση του θέματος του χρέους να αργήσει και να ακολουθήσει την όποια πολιτική εξέλιξη εδώ, γιατί οι εταίροι μας θέλουν να είναι σίγουροι ότι με οποιαδήποτε κυβέρνηση θα υπάρχει συνέχεια με αυτά που συμφωνούνται» σημειώνει ο καθηγητής Λιαργκόβας.

Ερωτηθείς για τις απόψεις που διατυπώνονται από την αντιπολίτευση για διαγραφή μέρους του χρέους, ο κ. Λιαργκόβας τονίζει: «Υπάρχει μεγάλη δυσκολία από τους εταίρους να προχωρήσουν σε διαγραφή χρέους, αν και για εμάς θα ήταν η καλύτερη δυνατή λύση, από πλευράς μείωσης του βάρους του χρέους. Αλλά αυτό σημαίνει ότι τα κοινοβούλια των ευρωπαϊκών χωρών που μας έχουν δανείσει, θα πάρουν μια τέτοια απόφαση. Βέβαια, από την άλλη πλευρά πρέπει να βρεθεί μια λύση, έστω και αν δεν πρόκειται για διαγραφή μέρους του χρέους. Είτε είναι η επιμήκυνση της αποπληρωμής είτε ένας συνδυασμός με «πάγωμα» των τόκων για ένα διάστημα. Όλα αυτά είναι δεύτερες λύσεις εφόσον δεν υπάρχει η δυνατότητα διαγραφής».

Αναφορικά με τη δήλωση του πρωθυπουργού στο Bloomberg ότι η χώρα μπορεί να καλύψει τις υποχρεώσεις της χωρίς νέα βοήθεια από Ευρωζώνη και ΔΝΤ, ο επικεφαλής του Γραφείου Προϋπολογισμού της Βουλή τονίζει: «Μπορεί σε αυτή τη φάση ή σε κάποια ευνοϊκή συγκυρία να το πει κανείς αυτό, αλλά μπορεί να βρεθεί σε δύσκολη θέση η χώρα όταν τα πράγματα δεν είναι τόσο ευνοϊκά στο μέλλον. Ως οικονομολόγος θα προτιμούσα μια μεγαλύτερη ασφάλεια για να βγούμε στις αγορές, όταν πια η οικονομία θα έχει διασφαλίσει την παραμονή μας στις αγορές».

Σχολιάζοντας τη δήλωση της επικεφαλής του ΔΝΤ, Κριστίν Λαγκάρντ για προληπτική γραμμή πίστωσης, ο κ. Λιαργκόβας σημειώνει ότι «είναι ένα μαξιλάρι ασφαλείας και με αυτή την έννοια δεν είναι κακή ιδέα, αναγκαστικά. Είναι ένα είδος ασφάλειας στην περίπτωση που κάτι δεν πάει καλά εφόσον βγούμε στις αγορές, να υπάρχει μια προληπτική γραμμή πίστωσης για κάθε ανάγκη».

Η συνέντευξη του επικεφαλής του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, καθηγητή Παναγιώτη Λιαργκόβα έχει ως εξής:

-Κύριε Λιαργκόβα, απ` ότι φαίνεται, δύσκολη θα είναι η διαπραγμάτευση για την επόμενη μέρα της Ελλάδας μετά την ολοκλήρωση του ευρωπαϊκού προγράμματος στο τέλος του έτους. Η επικεφαλής του ΔΝΤ, Κριστίν Λαγκάρντ αναγνώρισε μεν την πολύ σημαντική πρόοδο που έχει σημειώσει η Ελλάδα, αλλά υπογράμμισε ότι για να συνεχιστούν τα καλά αποτελέσματα, η χώρα θα είναι κατά την άποψή μας σε καλύτερη θέση εάν είχε μια προληπτική γραμμή πίστωσης. Τι σημαίνει αυτό;

-Το βλέπω ως ένα μαξιλάρι ασφαλείας και με αυτή την έννοια δεν είναι κακή ιδέα, αναγκαστικά. Είναι ένα είδος ασφάλειας στην περίπτωση που κάτι δεν πάει καλά εφόσον βγούμε στις αγορές, να υπάρχει μια προληπτική γραμμή πίστωσης για κάθε ανάγκη. Είναι καλό να βγούμε στις αγορές αλλά ακόμη υπάρχουν κάποιες αβεβαιότητες. Το θέμα είναι το πότε, και αυτό έχει να κάνει με το πόσο ασφαλής θα είναι η έξοδος στις αγορές και δεν υπάρχει επιστροφή.

-Άλλωστε υπάρχει μια άνοδος στα σπρεντς...

-Η άνοδος των σπρεντς τον τελευταίο καιρό δείχνει μια αβεβαιότητα που έχει αρχίσει να υπάρχει στις αγορές σχετικά με την πορεία της οικονομίας μας, που δεν υπήρχε τον προηγούμενο μήνα. Αυτό έχει προκύψει το τελευταίο διάστημα, ενδεχομένως λόγω πολιτικής αβεβαιότητας, ίσως και λόγω του κλίματος στην ΕΕ. Να μην ξεχνάμε ότι δεν είναι μόνο τα δικά μας προβλήματα, αλλά και τα ευρωπαϊκά προβλήματα, που ενδεχομένως μπορεί να μην σχετίζονται με την οικονομία. Για παράδειγμα ο ιός Ebola θα μπορούσε να επηρεάσει ενδεχομένως το κατά πόσο οι αγορές θα μπορέσουν να δώσουν κεφάλαια στις χώρες.

-Ο πρωθυπουργός τόνισε πάντως χθες σε συνέντευξη στο Bloomberg ότι η χώρα μπορεί να καλύψει τις υποχρεώσεις της χωρίς νέα βοήθεια από Ευρωζώνη και ΔΝΤ. Πόσο ρεαλιστικό είναι αυτό;

-Μπορεί σε αυτή τη φάση ή σε κάποια ευνοϊκή συγκυρία να το πει κανείς αυτό, αλλά μπορεί να βρεθεί σε δύσκολη θέση η χώρα όταν τα πράγματα δεν είναι τόσο ευνοϊκά στο μέλλον. Εξαρτάται...

-Από το αν μιλάει ένας πολιτικός ή ένας οικονομολόγος;

-Ως οικονομολόγος θα προτιμούσα μια μεγαλύτερη ασφάλεια για να βγούμε στις αγορές, όταν πια η οικονομία θα έχει διασφαλίσει την παραμονή μας στις αγορές. Αυτό διασφαλίζεται όταν έχουμε πράγματι ικανοποιητικούς ρυθμούς ανάπτυξης - αυτή τη στιγμή έχουμε 0,6% ίσως και λίγο παραπάνω, αλλά είναι οριακό ακόμη. Δεν έχουμε φτάσει σε ένα επίπεδο ανάπτυξης πάνω από το 2% και να έχουμε παραμείνει σε αυτό το επίπεδο ένα-δυο χρόνια τουλάχιστον για να μπορέσουμε να είμαστε ασφαλείς και να μην φοβόμαστε ακόμη και μια μικρή φουρτούνα, αν θα υπάρξει.

-Ο υπουργός Οικονομικών Γκίκας Χαρδούβελης είπε στη Βουλή ότι «η συμφωνία για την ελάφρυνση του χρέους είναι μπροστά μας και θα έρθει ως αποτέλεσμα της συνέπειας μας στην εφαρμογή των δημοσιονομικών στόχων». Τυπικά και ουσιαστικά, η διαπραγμάτευση για το χρέος θα ξεκινήσει εντός του έτους ή θα πρέπει πρώτα να επιλυθεί το θέμα της προεδρικής εκλογής;

-Θα ήταν ευχής έργο να λυθεί αυτό θέμα του χρέους όσο πιο γρήγορα γίνεται. Και θα βοηθούσε την έξοδο στις αγορές αν είχαμε λύσει το θέμα του χρέους. Δεν βλέπω τόσο μεγάλη προθυμία από τους εταίρους μας και το ΔΝΤ να το λύσουν πριν λυθούν τα πολιτικά ζητήματα όπως αυτό της εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας. Ενδεχομένως η διευθέτηση του θέματος του χρέους να αργήσει και να ακολουθήσει την όποια πολιτική εξέλιξη εδώ, γιατί οι εταίροι μας θέλουν να είναι σίγουροι ότι με οποιαδήποτε κυβέρνηση θα υπάρχει συνέχεια με αυτά που συμφωνούνται. Έχουμε να κάνουμε λοιπόν με ένα λεπτό ζήτημα: Οι μεν εταίροι περιμένουν να ξεκαθαρίσει το τοπίο για να είναι σίγουροι με αυτό που κάνουν και εμείς από την πλευρά μας έχουμε κάθε συμφέρον να τελειώσει η υπόθεση του χρέους μια ώρα γρηγορότερα ώστε οι αγορές να είναι σίγουρες ότι το χρέος μας είναι όντως βιώσιμο.

-Ο ΣΥΡΙΖΑ κάνει λόγο για διαγραφή του μεγαλύτερου μέρους του χρέους. Είναι ρεαλιστικό αυτό;

-Από όσο έχουμε δει υπάρχει μεγάλη δυσκολία από τους εταίρους να προχωρήσουν σε διαγραφή χρέους, αν και για εμάς θα ήταν η καλύτερη δυνατή λύση, από πλευράς μείωσης του βάρους του χρέους. Αλλά αυτό σημαίνει ότι τα κοινοβούλια των ευρωπαϊκών χωρών που μας έχουν δανείσει, θα πάρουν μια τέτοια απόφαση. Είναι όμως δύσκολο ο Τσέχος ή ο Σλοβάκος φορολογούμενος, που είναι σε χειρότερη φάση από τον Έλληνα, να συναινέσει για να χαριστεί μέρος του ελληνικού χρέους.

Βέβαια, από την άλλη πλευρά πρέπει να βρεθεί μια λύση, έστω και αν δεν πρόκειται για διαγραφή μέρους του χρέους. Είτε είναι η επιμήκυνση της αποπληρωμής είτε ένας συνδυασμός με «πάγωμα» των τόκων για ένα διάστημα. Όλα αυτά είναι δεύτερες λύσεις εφόσον δεν υπάρχει η δυνατότητα διαγραφής. Γιατί η διαγραφή δεν εξαρτάται μόνο από εμάς, αλλά κυρίως εξαρτάται από τους εταίρους μας.

-Όταν μάλιστα το χρέος δεν μπορεί να χαρακτηριστεί βιώσιμο..

-Έχουμε γράψει και σε εκθέσεις μας ότι το χρέος δεν είναι βιώσιμο με την έννοια ότι τα πρωτογενή πλεονάσματα που απαιτούνται για να καταστεί βιώσιμο είναι τόσο μεγάλα, που είναι σχεδόν αδύνατο στην τρέχουσα συγκυρία που έχουν συμπιεστεί τόσο τα εισοδήματα, να υπάρξουν πρωτογενή πλεονάσματα της τάξης του 5%, δηλαδή 11 δισεκατομμύρια ευρώ. Φανταστείτε τι θυσίες έχουν γίνει για να πετύχουμε τα πρωτογενή πλεονάσματα που έχουμε σήμερα και είναι κάτω από το 2%. Είναι εξαιρετικά δύσκολο να πάει το πρωτογενές πλεόνασμα στο 5% ή στο 6%. Θα απαιτούσε να ανεβούν τόσο πολύ τα φορολογικά έσοδα, όσο ανάπτυξη κι αν είχαμε. Θα απαιτηθούν μεγάλες θυσίες, κάτι που μου φαίνεται αδύνατο μετά από 6 χρόνια συνεχούς ύφεσης. Με αυτή την έννοια δεν είναι βιώσιμο το χρέος. Εκτός κι αν βάζεις αριθμούς, να κάνεις συνδυασμούς και να εμφανίζεις μέχρι το 2022 να πέσει το χρέος κάτω από το 120% του ΑΕΠ.

ΑΠΕ