Ρωσία – Ουκρανία: Νέα κλιμάκωση στις επιθέσεις και κινητικότητα για τις διαπραγματεύσεις

Νέα ένταση καταγράφεται στο μέτωπο Ρωσίας–Ουκρανίας, με τις δύο πλευρές να συνεχίζουν τις επιθέσεις μεγάλης εμβέλειας, την ώρα που οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχειρούν να δημιουργήσουν νέο πλαίσιο για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Οι τελευταίες εξελίξεις συνδυάζουν σφοδρά ρωσικά πλήγματα στην Ουκρανία, ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις και νέες διπλωματικές επαφές στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.

Η Ρωσία εξαπέλυσε νέο κύμα επιθέσεων με drones και πυραύλους εναντίον ουκρανικών περιοχών. Σύμφωνα με Ουκρανούς αξιωματούχους, οι νυχτερινές επιθέσεις της Πέμπτης προκάλεσαν τουλάχιστον οκτώ θανάτους, με πλήγματα να καταγράφονται μεταξύ άλλων στο Κίεβο και στο Χάρκοβο. Οι επιθέσεις έπληξαν κατοικημένες περιοχές και υποδομές, ενώ οι ουκρανικές αρχές προειδοποιούν για περαιτέρω πίεση στο ενεργειακό δίκτυο καθώς πλησιάζει ο χειμώνας.

Τα νέα πλήγματα έρχονται μετά από μια περίοδο κατά την οποία η Μόσχα έχει αυξήσει την αεροπορική της εκστρατεία, χρησιμοποιώντας μεγάλο αριθμό μη επανδρωμένων αεροσκαφών και βαλλιστικών πυραύλων. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Reuters, η Ρωσία έχει αυξήσει σημαντικά τη χρήση τροποποιημένων εκπαιδευτικών πυραύλων, σε μια προσπάθεια να διατηρήσει τα πιο προηγμένα οπλικά της συστήματα για μελλοντικές επιχειρήσεις.

Ουκρανικά πλήγματα σε ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις

Παράλληλα, το Κίεβο συνεχίζει τις επιθέσεις μεγάλης εμβέλειας στο εσωτερικό της Ρωσίας. Ουκρανικά drones έχουν πλήξει πετρελαϊκές εγκαταστάσεις και διυλιστήρια, μεταξύ άλλων στις περιοχές Σαμάρα και Μπασκορτοστάν. Οι επιθέσεις αποτελούν μέρος της προσπάθειας της Ουκρανίας να περιορίσει τις δυνατότητες της ρωσικής πολεμικής μηχανής και να ασκήσει πίεση στη Μόσχα.

Η αμερικανική κυβέρνηση έχει ζητήσει από το Κίεβο να περιορίσει τα πλήγματα εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων, καθώς οι επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές έχουν επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές καυσίμων. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει συνδέσει το ζήτημα με τις αυξημένες τιμές του ντίζελ και τις πιέσεις στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ωστόσο, δηλώνει ότι το Κίεβο είναι διατεθειμένο να σταματήσει τα πλήγματα στις ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις, εφόσον η Μόσχα σταματήσει αντίστοιχα τις επιθέσεις εναντίον της ουκρανικής ενεργειακής υποδομής.

Η πρόταση για ενεργειακή εκεχειρία

Η λεγόμενη «ενεργειακή εκεχειρία» βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της αμερικανικής διπλωματικής προσπάθειας. Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η Ουκρανία είναι έτοιμη να εξετάσει μια συμφωνία αμοιβαίας παύσης των επιθέσεων στις ενεργειακές εγκαταστάσεις. Η πρόταση δεν αφορά γενική κατάπαυση του πυρός, αλλά ένα περιορισμένο μέτρο που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως πρώτο βήμα αποκλιμάκωσης.

Σύμφωνα με τον Ουκρανό πρόεδρο, η αμερικανική πλευρά προωθεί ταυτόχρονα τρία βήματα: την εκεχειρία στις ενεργειακές υποδομές, την επαναλειτουργία του διαδρόμου για τις εξαγωγές σιτηρών στη Μαύρη Θάλασσα και τη διοργάνωση νέας τριμερούς συνάντησης ΗΠΑ–Ρωσίας–Ουκρανίας. Ως πιθανός τόπος μιας τέτοιας συνάντησης έχει αναφερθεί το Αμπού Ντάμπι.

Το Κίεβο έχει επίσης αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο συζήτησης για τη Μαύρη Θάλασσα, καθώς η ασφάλεια των θαλάσσιων διαδρομών συνδέεται άμεσα με τις ουκρανικές εξαγωγές αγροτικών προϊόντων.

Νέες επαφές ΗΠΑ – Ρωσίας

Παράλληλα με τις συζητήσεις για την εκεχειρία, η Ουάσιγκτον και η Μόσχα διατηρούν ενεργό διπλωματικό δίαυλο. Ο ειδικός απεσταλμένος του Βλαντίμιρ Πούτιν, Κίριλ Ντμίτριεφ, μεταβαίνει στις Ηνωμένες Πολιτείες για επαφές με εκπροσώπους της κυβέρνησης Τραμπ, μεταξύ των οποίων ο Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ. Οι συνομιλίες αναμένεται να πραγματοποιηθούν στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, και είχαν συμφωνηθεί με τον Ρώσο πρόεδρο.

Οι επαφές αποκτούν ιδιαίτερη σημασία καθώς πραγματοποιούνται παράλληλα με τις συζητήσεις Τραμπ–Ζελένσκι και τις επαφές του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο με τον Ρώσο υπουργό Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ. Στο επίκεντρο βρίσκεται η προσπάθεια να εντοπιστούν περιορισμένα μέτρα αποκλιμάκωσης, χωρίς μέχρι στιγμής να υπάρχει συμφωνία για συνολική κατάπαυση του πυρός.

Η διπλωματία απέναντι στη στρατιωτική κλιμάκωση

Παρά την κινητικότητα, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίζονται. Η Ρωσία εξακολουθεί να πλήττει ουκρανικές πόλεις, ενεργειακές εγκαταστάσεις και υποδομές, ενώ η Ουκρανία εντείνει τα πλήγματα μεγάλης εμβέλειας σε ρωσικές ενεργειακές και στρατιωτικές υποδομές. Η παράλληλη κλιμάκωση δημιουργεί ένα ιδιαίτερα σύνθετο περιβάλλον για τις διπλωματικές προσπάθειες.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται να κριθεί εάν η αμερικανική πρωτοβουλία για ενεργειακή εκεχειρία μπορεί να οδηγήσει σε συγκεκριμένη συμφωνία και εάν οι επαφές Ντμίτριεφ με Αμερικανούς αξιωματούχους θα ανοίξουν τον δρόμο για νέα τριμερή συνάντηση. Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν έχει επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ Μόσχας και Κιέβου και οι επιθέσεις συνεχίζονται παράλληλα με τις διπλωματικές επαφές.