ΟΙ ΦΘΙΩΤΕΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ ΚΑΙ ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥΣ

Γράφει
ο Θανάσης Ν. Καραγιάννης

Αριθ. 1

Άννα Τριανταφυλλοπούλου-Στεφανίδου

Τα χρονογραφήματα της Άννας

Ιδιωτική έκδοση, Λαμία 2025, σχ. 17 Χ 24 εκατ., σελ. 195

Η Άννα Τριανταφυλλοπούλου-Στεφανίδου (Α.Τ.-Σ.) είναι γέννημα θρέμμα της Δίβρης Φθιώτιδας. Είναι συνταξιούχος δασκάλα και ζει στην Αθήνα.

Από τα πρώτα φύλλα έκδοσης της εφ. «Η ΔΙΒΡΗ», του Πολιτιστικού Συλλόγου Διβριωτών Φθιώτιδας,  στη Λαμία του 1980, η  Α.Τ.-Σ. δημοσίευε θαυμάσια χρονογραφήματα. Πάντοτε, ως ένας από τους συντάκτες της εφημερίδας (ο άλλος ήταν ο συνταξιούχος πλέον δάσκαλος και συγγραφέας Δημήτρης Ηλιόπουλος), την ενθάρρυνα, αν και λόγω χαρακτήρα ήταν διστακτική και επιφυλακτική, έχοντας έλλειψη εμπιστοσύνης στον εαυτό της. Υποτιμούσε τις λογοτεχνικές ικανότητές της. Σιγά σιγά, όμως, απέκτησε αυτοπεποίθηση, διότι όσοι διάβαζαν τα κείμενά της, ενθουσιάζονταν και την συνέχαιραν για την εξαιρετική δημοσιογραφική και λογοτεχνική αξία αυτών των δημοσιευμένων κειμένων της.

Χάρηκα, ιδιαίτερα, όταν ήρθε στα χέρια μου το παρόν βιβλίο της. Διερωτήθηκα: Έπρεπε να περάσει κοντά μισός αιώνας για να εκδώσει η Α.Τ.-Σ. ένα τέτοιου περιεχομένου βιβλίο; Όμως, «κάλλιο αργά παρά ποτέ…»

Θεωρώ ότι η συγγραφέας καταγράφεται στη Νεοελληνική Φθιωτική και Λαμιώτικη Γραμματεία ως μία πολύ σημαντική χρονογράφος, με αξιόλογη ρέουσα ρεαλιστική γραφή, με χιουμοριστική διάθεση, με καθαρό και ατόφιο λόγο, που προβάλλει την ντοπιολαλιά της ιδιαίτερης πατρίδας της, τα ήθη και έθιμα του χωριού της, τις ασχολίες των Διβριωτών. Καταγράφει ιστορικά στιγμιότυπα στον δοσμένο χωροχρόνο, αναφέροντας ονόματα, τοποθεσίες, γεγονότα τραγικά και μη. Οι αναμνήσεις της είναι έντονες και διαχέονται σε όλα τα χρονογραφήματα από έναν ευχάριστο τόνο για τον αναγνώστη τους, ο οποίος (περισσότερο ο Διβριώτης) φορτίζεται συναισθηματικά. Στο εισαγωγικό της σημείωμα, μας δίνει βιογραφικά της στοιχεία με έναν απλό τρόπο, χαρακτηριστικό γνώρισμα του ύφους της, που εκφράζει τον χαρακτήρα της.

Ο Δημ. Ηλιόπουλος προλογίζει το βιβλίο με ένα σύντομο, αλλά μεστό κείμενό του, με τίτλο «Σαράντα πέντε χρόνια… χρονογραφήματα».

Το βιβλίο περιέχει 70 χρονογραφήματα, κατεξοχήν λαογραφικού περιεχομένου, ζωντανεμένα όμως με ονοματεπώνυμα ή παρατσούκλια Διβριωτών, με τοπωνύμια, με συγκεκριμένα ιστορικά στοιχεία του τέλους του 20ού αιώνα και των αρχών του 21ου. Δεν απουσιάζουν και στοιχεία της Ιστορίας της Εκπαίδευσης στη Δίβρη. Αυτά δεν θα μπορούσαν να απουσιάσουν αφού η συγγραφέας ήταν Δασκάλα και διαθέτει τις απαιτούμενες παιδαγωγικές ευαισθησίες. Ακόμη, στα κείμενά της αποτυπώνει στιγμιότυπα από τη σύγχρονη ζωή των Διβριωτών με χιούμορ. Πρόκειται για πολύτιμες καταγραφές, αποτυπώματα της Ιστορίας ενός χωριού και της ψυχής των κατοίκων της. Η συγγραφέας έχει ισχυρή μνήμη, αλλά και το χάρισμα ν’ αναπλάθει τα γεγονότα του παρελθόντος, με αποτέλεσμα να συγκινούνται οι παλιοί και να μαθαίνουν οι νεότεροι, όσοι βέβαια από αυτούς «διψούν» για γνώση, τη σχετική με την ιστορική διαδρομή των γονιών τους και παππούδων και γιαγιάδων τους, αλλά και την Ιστορία του χωριού της καταγωγής τους. Έχει δε το χάρισμα του ψυχογραφήματος χαρακτήρων με πολλές και ενδιαφέρουσες πληροφορίες για πολλά πρόσωπα. Η Άννα είναι «θησαυρός»!!! …και μας δίνει έναν θησαυρό γνώσεων και πληροφοριών, παρακαταθήκη και για τις επόμενες γενιές.

Αντιγράφω ένα μικρό απόσπασμα: «[…] Ο κύριος Μεγαλιός πιστεύω πως ήταν ο καλύτερος δάσκαλος που πέρασε από το χωριό. Αυτόν γνώριζα εγώ. Μαζί του ήταν και η δεσποινίς Μαρία, με την οποία αργότερα παντρεύτηκε, αφού τη γλίτωσε από τον Ξηριά, όταν πλημμύρισε ξαφνικά και πήγε να την πνίξει στο γεφύρι, σιμά στον μύλο του Τσεκούρα. […]» Τον Γιώργο Μεγαλιό είχα κι εγώ δάσκαλο και συνυπογράφω για την αξιολόγηση που του κάνει η συγγραφέας.

Η χειρόγραφη αφιέρωση στο βιβλίο που μου δώρισε η συγγραφέας, με συγκίνησε και την ευχαριστώ γι’ αυτό: «Τις ευχαριστίες μου στον Θανάση, ο οποίος με ώθησε να γράψω αυτό το πόνημα.»

Τέλος, εκφράζω μια άποψη: Προσωπικά θα ήθελα να υπάρχει και υπότιτλος στο εξώφυλλο: «Από τη Δίβρη της Λαμίας (ή της Φθιώτιδας)», ώστε ο επίδοξος αναγνώστης να γνωρίζει την προέλευση, την καταγωγή των χρονογραφημάτων.

Σημείωση “Λαμιακού Τύπου¨:
Η εφημερίδα μας ξεκινάει τη συνεργασία με τον συμπολίτη μας, Θανάση Ν. Καραγιάννη, Δρ. Επιστημών της Αγωγής - πρ. Σχολικό Σύμβουλο Π.Ε., Μελετητή/Κριτικό Θεάτρου και Βιβλίων - Συγγραφέα, ο οποίος θα έχει τακτική σελίδα για βιβλιοπαρουσιάσεις σε μηνιαία βάση (στις αρχές κάθε μήνα).