ΘΕΜΕΛΙΩΔΗ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ Το δικαίωμα στη διπλωματική και προξενική προστασία

Toυ Χρήστου Αγγελή*

Το δικαίωμα στην διπλωματική & προξενική προστασία είναι το δικαίωμα του κάθε πολίτη της Ε.Ε., να λαμβάνει βοήθεια από τις πρεσβείες ή τα προξενεία οποιουδήποτε κράτους-μέλους όταν πρόκειται για  τρίτες χώρες (εκτός Ε.Ε.), εάν το κράτος υπηκοότητάς του δεν αντιπροσωπεύεται, ως  «μη αντιπροσωπευόμενες» τρίτες χώρες. Σύμφωνα με το άρθρο 46 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ε.Ε. και τη Σύμβαση της Βιέννης (1963)και τον Ν. 4566/ΦΕΚ Α/175/5.10.2018 έγινε η ενσωμάτωση στην ελληνική νομοθεσία της Οδηγίας 637/2015. Συγκεκριμένα, στο άρθρο 5 της εν λόγω Οδηγίας η προξενική προστασία παρέχεται και σε μέλη της οικογένειας των μη αντιπροσωπευόμενων Ελλήνων πολιτών σε τρίτη χώρα, τα οποία δεν είναι τα ίδια πολίτες της Ε.Ε. και συνοδεύουν τους μη αντιπροσωπευόμενους Έλληνες πολίτες στην τρίτη χώρα. Η ίδιου βαθμού προστασία παρέχεται  με τους ίδιους όρους που η Ελληνική Δημοκρατία θα την παρείχε στα μέλη της οικογένειας των πολιτών του κράτους-μέλους που παρέχει τη συνδρομή και τα οποία δεν είναι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Εν συνεχεία, στο άρθρο 9 της Οδηγίας προβλέπεται συνδρομή, μεταξύ άλλων στις περιπτώσεις: α) σύλληψης ή κράτησης, β) διάπραξης εγκλήματος ή αδικήματος με θύμα πολίτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης,  γ) σοβαρού ατυχήματος ή σοβαρής ασθένειας, δ) θανάτου, ε) βοήθειας και επαναπατρισμού, σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, στ) ανάγκης έκδοσης προσωρινών ταξιδιωτικών εγγράφων, όπως προβλέπεται στην απόφαση 96/409 των Αντιπροσώπων των Κυβερνήσεων των κρατών-μελών της 25 ης Ιουνίου 1996, που κυρώθηκε με την περίπτωση γ' του άρθρου πρώτου του ν. 2968/2001. Σημειωτέον ότι,  η προξενική προστασία που παρέχεται σε μη αντιπροσωπευόμενο πολίτη από τις ελληνικές διπλωματικές ή προξενικές αρχές, σε περίπτωση σύλληψης ή κράτησής του συνεπάγεται ασυνήθιστα υψηλά, αλλά απαραίτητα και δικαιολογημένα, έξοδα ταξιδιού, διαμονής ή μετάφρασης, για τις διπλωματικές ή προξενικές αρχές, οι αρμόδιες αρχές μπορούν να ζητήσουν επιστροφή των εξόδων αυτών από το κράτος-μέλος της ιθαγένειας του μη αντιπροσωπευόμενου πολίτη, μέσα σε εύλογη προθεσμία από την καταβολή τους που δεν υπερβαίνει τους δώδεκα (12) μήνες. 
(ΠΗΓΕΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ: ΔΕΕ C-624/2019).

* Συγγραφέα, Πολιτικός Επιστήμονας & 
Νομικός του Ευρωπαϊκού Δικαίου, 
πρώην Νομαρχιακός Σύμβουλος Φθιώτιδας