Καθημερινή Αδέσμευτη Εφημερίδα

Διεθνείς αντιδράσεις για τις εξελίξεις στη Τυνησία

Η νεαρή τυνησιακή δημοκρατία συνταράσσεται από τη χειρότερη κρίση που βιώνει εδώ και μια δεκαετία αφότου ο πρόεδρος της χώρας Κάις Σάγεντ αποφάσισε να αναστείλει τη λειτουργία του Κοινοβουλίου με τη βοήθεια του στρατού, μια κίνηση που καταδικάστηκε ως πραξικόπημα από τα κύρια κόμματα, συμπεριλαμβανομένων των ισλαμιστών, προκαλώντας τις ανησυχίες της διεθνούς κοινότητας.
Ο στρατός της Τυνησίας έχει αναπτυχθεί γύρω από το πρωθυπουργικό μέγαρο στην παλιά πόλη της Τύνιδας και εμποδίζει τους εργαζόμενους να εισέλθουν σε αυτό, αφού ο πρόεδρος της χώρας Κάις Σάγεντ ανέστειλε τη λειτουργία του κοινοβουλίου και έπαψε την κυβέρνηση του πρωθυπουργού Χισάμ Μασίσι.
Στο μεταξύ, όπως δήλωσε πηγή που πρόσκειται στον Μασίσι και δύο πηγές των υπηρεσιών ασφαλείας, ο Τυνήσιος πρωθυπουργός βρίσκεται στο σπίτι του και δεν έχει συλληφθεί.
Εξάλλου ο Σάγεντ διόρισε τον Χάλεντ Γιαχιάουι, γενικό διευθυντή της προεδρικής φρουράς, επικεφαλής του υπουργείου Εσωτερικών.
Συγκρούσεις ξέσπασαν τη Δευτέρα, μπροστά από το κοινοβούλιο της Τυνησίας, μία ημέρα μετά την αιφνιδιαστική απόφαση του Σάγεντ. Υποστηρικτές του Τυνήσιου προέδρου πετώντας μπουκάλια και πέτρες μπόδισαν υποστηρικτές του μεγαλύτερου κόμματος του κοινοβουλίου, του ισλαμιστικού Ενάχντα, να πλησιάσουν τον επικεφαλής του και πρόεδρο της βουλής Ρασίντ Γανούσι, ο οποίος πραγματοποίησε καθιστική διαμαρτυρία έξω από το κτίριο του κοινοβουλίου. Ο Γανούσι παρέμεινε επί ώρες στο αυτοκίνητό του, αφού στρατιώτες τον εμπόδισαν να εισέλθει στο κοινοβούλιο.
Με ανακοίνωσή της που αναρτήθηκε στον λογαριασμό της στον ιστότοπο κοινωνικής δικτύωσης Facebook η προεδρία ανακοίνωσε την Κυριακή ότι αναστέλλεται η λειτουργία του τυνησιακού κοινοβουλίου για 30 ημέρες. Ο πρόεδρος «θα ασκεί την εκτελεστική εξουσία με τη βοήθεια μιας κυβέρνησης ο επικεφαλής της οποίας θα οριστεί από τον αρχηγό του κράτους», πρόσθεσε.
«Το Σύνταγμα δεν επιτρέπει τη διάλυση του κοινοβουλίου, επιτρέπει όμως την αναστολή των δραστηριοτήτων του», εξήγησε ο Σάγεντ, επικαλούμενος το Άρθρο 80 του θεμελιώδους νόμου, που προβλέπει τη λήψη τέτοιου μέτρου σε περίπτωση «άμεσου κινδύνου» για τη χώρα.
Από την πλευρά του, το Ενάχντα κατήγγειλε ένα «πραξικόπημα εναντίον της επανάστασης και του Συντάγματος», με ανακοίνωσή του που αναρτήθηκε στον ίδιο ιστότοπο κοινωνικής δικτύωσης. Στο πλευρό το Ενάχντα έχουν σταθεί και δύο άλλα κόμματα του συνασπισμού του, το Καλμπ Τούνες και το εθνικιστικό, ισλαμιστικό κίνημα Καράμα, τα οποία καταδίκασαν την απόφαση του Σάγεντ.
Το Δημοκρατικό Ρεύμα, ένα σοσιαλδημοκρατικό κόμμα που έχει στηρίξει επανειλημμένα τον Τυνήσιο πρόεδρο, επέκρινε τη χθεσινή του κίνηση, όμως απέδωσε την ευθύνη «για τη λαϊκή ένταση και την κοινωνική, οικονομική και υγειονομική κρίση (...) στην κυβέρνηση υπό το Ενάχντα».
Οι ραγδαίες εξελίξεις ακολούθησαν τις μαζικές κινητοποιήσεις σε αρκετές πόλεις της Τυνησίας χθες παρά την ανάπτυξη μεγάλων δυνάμεων της αστυνομίας για να περιοριστούν οι μετακινήσεις και οι συναθροίσεις.
Χιλιάδες διαδηλωτές απαίτησαν κυρίως τη «διάλυση του κοινοβουλίου».
Ο ίδιος ο πρόεδρος κατέβηκε στον δρόμο για να συναντηθεί με διαδηλωτές, εν μέσω κλίματος αγαλλίασης, στους ίδιους δρόμους όπου γίνονταν οι διαδηλώσεις του 2011.
Εδώ και έξι μήνες υπάρχει έντονη αντιπαράθεση μεταξύ του Γανούσι και του Σάγεντ, η οποία έχει παραλύσει την κυβέρνηση και έχει αποδιοργανώσει τον κρατικό μηχανισμό, την ώρα που η Τυνησία είναι αντιμέτωπη από τις αρχές Ιουλίου με ένα σφοδρό κύμα της επιδημίας του κορονοϊού.
Η επανάσταση του 2011, η πρώτη της λεγόμενης Αραβικής Άνοιξης, είχε οδηγήσει στον διωγμό από την εξουσία του Ζιν ελ Αμπιντίν Μπεν Αλί, βάζοντας την Τυνησία στον δρόμο του εκδημοκρατισμού, που συνέχισε να ακολουθεί παρά τις πολλές προκλήσεις, κοινωνικές, αλλά και ως προς την ασφάλεια.
Όμως, μετά την ανάδειξη το 2019 ενός κοινοβουλίου με την ισχύ κατακερματισμένη κι ενός παθιασμένα ακκομάτιστου προέδρου, που εκλέχθηκε εξαιτίας της δυσαρέσκειας έναντι της πολιτικής τάξης που βρέθηκε στην εξουσία από το 2011 κι έπειτα, η χώρα βυθίστηκε σε εξαιρετικά δυσεπίλυτη πολιτική κρίση.
Η Τυνησία χαρακτηρίζεται από αρκετούς η μοναδική χώρα που προχώρησε σε αληθινή δημοκρατική μετάβαση μετά το κύμα ξεσηκωμών στα αραβικά κράτη, που οδήγησε εν πρώτοις στην πτώση, τον Ιανουάριο του 2011, του αυταρχικού αστυνομικού καθεστώτος του Ζιν Ελ Αμπιντίν Μπεν Αλί.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, ο Άντονι Μπλίνκεν, τηλεφώνησε χθες Δευτέρα στον πρόεδρο της Τυνησίας, τον Κάις Σάγεντ, για να τον καλέσει να «σεβαστεί τις δημοκρατικές αρχές», μετά την παύση του πρωθυπουργού Χισάμ Μασίσι και την αναστολή της λειτουργίας του κοινοβουλίου από τον αρχηγό του κράτους.
Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας παρότρυνε τον τυνήσιο πρόεδρο να «διατηρήσει ανοικτό διάλογο με όλους τους πολιτικούς παράγοντες και με τον τυνησιακό λαό», ανέφερε το Στέιτ Ντιπάρτμεντ σε ανακοίνωση Τύπου που δημοσιοποίησε.
Επίσης «ενεθάρρυνε τον πρόεδρο Σάγεντ να σεβαστεί τις δημοκρατικές αρχές και τα ανθρώπινα δικαιώματα που αποτελούν θεμέλια της διακυβέρνησης στην Τυνησία».
Ο Άντονι Μπλίνκεν υποσχέθηκε αμερικανική στήριξη στην τυνησιακή οικονομία και στον αγώνα εναντίον της πανδημίας του νέου κορονοϊού, η πορεία της οποίας αποτέλεσε έναυσμα των διαδηλώσεων που ώθησαν τον αρχηγό του κράτους να παύσει τον επικεφαλής της κυβέρνησης και να αναστείλει τις εργασίες της Βουλής.
Νωρίτερα, η διπλωματία των ΗΠΑ κάλεσε την Τυνησία να μην ακυρώσει την εύθραυστη πρόοδο που έχει καταγραφεί στη νεαρή δημοκρατία.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανέφερε ότι το προβληματίζει «ιδιαίτερα» η κατάσταση όσον αφορά τα ΜΜΕ στην Τυνησία, μετά το κλείσιμο χωρίς εξήγηση ούτε νομική βάση του γραφείου του τηλεοπτικού δικτύου Αλ Τζαζίρα του Κατάρ στην Τύνιδα.
Πάντως η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, η Τζεν Ψάκι, απέφυγε να κάνει οποιοδήποτε σχόλιο όσον αφορά το ενδεχόμενο οι εξελίξεις στην Τυνησία να χαρακτηριστούν «πραξικόπημα» από την Ουάσινγκτον. Αυτόν ακριβώς τον όρο χρησιμοποίησε αμέσως καταγγέλλοντας τις ενέργειες του αρχηγού του κράτους το μεγαλύτερο κόμμα του τυνησιακού κοινοβουλίου, το ισλαμικό Ενάχντα.Ο Φαρχάν Χακ, ένας από τους εκπροσώπους του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες δήλωσε σήμερα πως τα Ηνωμένα Έθνη καλούν όλα τα μέρη στην Τυνησία «να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση, να αποφύγουν τη βία και να διασφαλίσουν ότι η κατάσταση θα παραμείνει ήρεμη».
«Όλες οι διαφωνίες θα πρέπει να επιλυθούν μέσω διαλόγου», δήλωσε ο Χακ αρνούμενος να σχολιάσει αν τα Ηνωμένα Έθνη κρίνουν την κατάσταση στην Τυνησία ως πραξικόπημα ή όχι.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση ζήτησε από όλους τους πολιτικούς παράγοντες στην Τυνησία να σεβαστούν το Σύνταγμα της χώρας και να αποφύγουν τη βία. «Παρακολουθούμε στενά τις τελευταίες εξελίξεις στην Τυνησία», δήλωσε μια εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
«Καλούμε όλους τους παράγοντες της Τυνησίας να σεβαστούν το Σύνταγμα, τους θεσμούς του και το κράτος δικαίου. Παράλληλα τους καλούμε να παραμείνουν ήρεμοι και να αποφύγουν κάθε προσφυγή σε βία για να διατηρήσουν τη σταθερότητα της χώρας», ανέφερε η Ευρωπαία αξιωματούχος.
Ο Αραβικός Σύνδεσμος με ανακοίνωσή του ανέφερε πως ο γενικός γραμματέας του Συνδέσμου σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε σήμερα με τον Τυνήσιο ΥΠΕΞ ζήτησε η χώρα να επιστρέψει στη σταθερότητα και στην ηρεμία.
«Ο Αραβικός Σύνδεσμος προτρέπει την Τυνησία να ξεπεράσει γρήγορα την τρέχουσα ταραχώδη φάση, να αποκαταστήσει τη σταθερότητα και την ηρεμία και την ικανότητα του κράτους να εργαστεί αποτελεσματικά να ανταποκριθεί στις φιλοδοξίες και τις απαιτήσεις του λαού», υπογράμμισε η ανακοίνωση.
Αντιδρώντας στις ραγδαίες εξελίξεις το Παρίσι, μέσω του εκπροσώπου του υπουργείου Εξωτερικών ζήτησε σεβασμό του κράτους δικαίου στην Τυνησία και κάλεσε όλες τις πολιτικές πλευρές να αποφύγουν τη βία.
Το γερμανικό υπουργείο Εξωτερικών εξέφρασε την «έντονη ανησυχία» του, τονίζοντας πως «είναι τώρα σημαντικό να επιστρέψει η συνταγματική τάξη το συντομότερο δυνατό».
Στη Ρωσία, ένας εκπρόσωπος του Κρεμλίνου εξέφρασε την ελπίδα ότι «τίποτα δεν θα απειλήσει τη σταθερότητα και την ασφάλεια του λαού» στην Τυνησία, προσθέτοντας ότι η ρωσική κυβέρνηση «παρακολουθεί» την κατάσταση.
Στην Τουρκία, χώρα σύμμαχο του μεγαλύτερου κόμματος του τυνησιακού Κοινοβουλίου, του ισλαμικού Ενάχντα, ένας εκπρόσωπος του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν τόνισε πως η Άγκυρα «απορρίπτει την αναστολή της δημοκρατικής διαδικασίας και την περιφρόνηση στην επιθυμία του λαού για δημοκρατία».
Το τουρκικό ΥΠΕΞ διατύπωσε τη «βαθιά ανησυχία» του για την πορεία των εξελίξεων, ζητώντας να «αποκατασταθεί η δημοκρατική νομιμότητα» προκειμένου να «διατηρηθούν τα δημοκρατικά επιτεύγματα της Τυνησίας».
Στην Αλγερία, το κύριο ισλαμικό κόμμα, Ισλαμικό Κίνημα για την Κοινωνία και την Ειρήνη (MSP) κατήγγειλε σε ανακοίνωσή του ένα «πραξικόπημα ενάντια στο Σύνταγμα και τη λαϊκή βούληση των Τυνήσιων αδελφών μας που εκφράστηκε στις προηγούμενες βουλευτικές εκλογές», καλώντας την αρχές να «υποστηρίξουν τους νόμιμους θεσμούς στην Τυνησία».
Σύμφωνα με ένα tweet της αλγερινής προεδρίας, ο Σάγεντ συνομίλησε τηλεφωνικά με τον Αλγερινό ομόλογό του, Αμπντελματζίντ Τεμπούν σχετικά με τις «τελευταίες εξελίξεις στην Τυνησία».
Το σαουδαραβικό πρακτορείο ειδήσεων SPA μετέδωσε πως ο υπουργός Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας σε τηλεφωνική συνομιλία που είχε με τον Τυνήσιο ομόλογό του, του μεταβίβασε την προθυμία του σουνιτικού βασιλείου για ασφάλεια και σταθερότητα στην Τυνησία.
Το υπουργείο Εξωτερικών του Κατάρ ζήτησε «να επικρατήσουν οι φωνές της λογικής και να αποφευχθεί οποιαδήποτε κλιμάκωση»
Η Διεθνής Αμνηστία ζήτησε με ανακοίνωσή της από την πρόεδρο Σάγεντ «σεβασμό και προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένης της ελευθερίας της έκφρασης, του συνεταιρίζεσθαι και της ειρηνικής συνάθροισης». Εξέφρασε «ανησυχία» μετά από «μια ανησυχητική επιδρομή δυνάμεων ασφαλείας στα γραφεία του (τηλεοπτικού δικτύου) Al-Jazeera στην Τύνιδα» και «απειλές του προέδρου να χρησιμοποιήσει βία εναντίον εκείνων που απειλούν την ασφάλεια του κράτους».
Οι Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα κάλεσαν τις τυνησιακές αρχές «να σεβαστούν την ελευθερία του Τύπου και τον πλουραλισμό των μέσων ενημέρωσης, καταγγέλλοντας το κλείσιμο των τοπικών γραφείων του Al-Jazeera.

    

randomness