Περού: Υπηρεσιακός πρόεδρος ο κοινοβουλευτικός της αριστεράς, Μπαλκάσαρ

Ο κοινοβουλευτικός της αριστεράς Χοσέ Μαρία Μπαλκάσαρ εξελέγη χθες Τετάρτη (18/2) νέος πρόεδρος του Κογκρέσου κι έτσι αυτομάτως νέος υπηρεσιακός πρόεδρος τουΠερού, την επομένη της καθαίρεσης-αστραπής του Χοσέ Χερί που εκδιώχθηκε λόγω κατηγοριών για διαφθορά.

Ο κ. Μπαλκάσαρ, δικηγόρος και δικαστικός, 83 ετών, μέλος της κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματος Perú Libre («Ελεύθερο Περού», ριζοσπαστική αριστερά), θα γίνει έτσι ο όγδοος πρόεδρος που γνωρίζει η χώρα από το 2016. Στη θεωρία τουλάχιστον, θα κυβερνήσει ωσότου αναλάβει, την 28η Ιουλίου, τα καθήκοντά του ο διάδοχός του, ο οποίος θα αναδειχθεί στις προεδρικές εκλογές της 12ης Απριλίου.

«Ο Χοσέ Μαρία Μπαλκάσαρ Σαλάδα ορκίστηκε πρόεδρος της Δημοκρατίας», ανακοίνωσε το Κογκρέσο μέσω X.

Θα κυβερνήσει για πέντε μήνες πριν παραδώσει την εξουσία στον νικητή των επερχόμενων εκλογών. Οι Περουβιανοί θα εκλέξουν νέο πρόεδρο και νομοθετικό σώμα στις 12 Απριλίου. Εάν κανένας υποψήφιος για την προεδρία δεν συγκεντρώσει περισσότερο από το 50% των ψήφων, οι δύο επικρατέστεροι θα προκριθούν σε επαναληπτικό γύρο τον Ιούνιο.

Μέλος του κοινοβουλίου από το 2021, ο κ. Μπαλκάσαρ εξελέγη σε δεύτερη ψηφοφορία, αφού ο πρώτος γύρος της διαδικασίας δεν επέτρεψε να εξασφαλιστεί απλή πλειοψηφία κανενός από τους τέσσερις διεκδικητές. Έλαβε 60 ψήφους, έναντι 46 της κυριότερης αντιπάλου του, που ήταν η κεντρώα Μαρία δελ Κάρμεν Άλβα.

Αντιμέτωπος με έρευνες για φερόμενη κατάχρηση κεφαλαίων και διαφθορά, ο Χοσέ Μαρία Μπαλκάσαρ είχε προκαλέσει πολεμική το 2023 όταν είχε πει στο κοινοβούλιο ότι «οι πρώιμες σεξουαλικές σχέσεις βοηθούν στην μελλοντική ψυχολογική ανάπτυξη της γυναίκας» κατά τη διάρκεια διαλόγου για την απαγόρευση των γάμων ανήλικων κοριτσιών–τοποθέτηση που είχε καταδικάσει το υπουργείο Γυναικείων Υποθέσεων και διάφορες οργανώσεις, κυρίως φεμινιστικές.

Το ότι ο όγδοος πρόεδρος της τελευταίας δεκαετίας θα ολοκληρώσει την υπηρεσιακή θητεία του δεν είναι εγγυημένο, τόνισε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο πολιτικός αναλυτής Αουγκούστο Άλβαρες. Δεν μπορεί να ειπωθεί με βεβαιότητα πως «όποιος αντικαταστήσει τον Χερί θα μπορέσει να αντέξει ως τον Ιούλιο», είπε πριν από τη χθεσινή διαδικασία.

Ο κ. Μπαλκάσαρ ανέλαβε υπηρεσιακός πρόεδρος την επομένη της καθαίρεσης του Χοσέ Χερί με 75 ψήφους υπέρ, 24 κατά και τρεις αποχές–πολύ περισσότερες από τις 58 που απαιτούνταν.

Ο κ. Χερί βρέθηκε αντιμέτωπος με διάφορα αιτήματα αποπομπής του από το αξίωμα του προέδρου, τόσο από τη μειοψηφούσα αριστερά όσο και από συμμαχία κομμάτων της δεξιάς, που του πρόσαψαν «ανάρμοστη συμπεριφορά» κατά την άσκηση των καθηκόντων του και «έλλειψη καταλληλότητας» για το αξίωμα.

Δυο προκαταρκτικές έρευνες της εισαγγελίας σε βάρος του, για «άσκηση αθέμιτης επιρροής έναντι ανταλλάγματος», συνέβαλαν στην πτώση του και την επιτάχυναν.

Η πρώτη αφορά μυστική συνάντησή του με Κινέζο επιχειρηματία που έχει δοσοληψίες με το περουβιανό δημόσιο. Η δεύτερη, που άρχισε να διενεργείται την Παρασκευή, αφορά την υποτιθέμενη επέμβασή του για τις προσλήψεις εννιά γυναικών σε θέσεις στην κυβέρνησή του και στο προεδρικό μέγαρο.

Σε μήνυμά του που δημοσιοποίησε μέσω TikTok, διαβεβαίωσε πως εγκαταλείπει την εξουσία με «καρδιά γεμάτη» και «ειρηνικά» και ότι θα συνεχίσει την πολιτική του δράση στο κοινοβούλιο.

«Δεν είναι απλό να επιλυθούν μέσα σε μερικούς μήνες όσα παραμένουν σε εκκρεμότητα για δεκαετίες, αλλά κάθε βήμα πρέπει να διανύεται με πεποίθηση, ευθύνη και δέσμευση», πρόσθεσε.

Ο Χοσέ Χερί, μορφή της δεξιάς, δεν έμεινε παρά κάτι περισσότερο από τέσσερις μήνες στην εξουσία. Η αποπομπή του, αντανάκλαση της πολιτικής και θεσμικής αστάθειας στο Περού, που εν μέρει εξηγείται από τον ασυνήθιστο αλλά παγιωμένο συσχετισμό δύναμης — ισχυρό κοινοβούλιο, συγκριτικά αδύναμη εκτελεστική εξουσία.

Από το 2016, τέσσερις από τους επτά προέδρους που γνώρισε η χώρα καθαιρέθηκαν από το κοινοβούλιο και άλλοι δυο παραιτήθηκαν για να αποφύγουν την ίδια τύχη. Μόλις ένας μπόρεσε να ολοκληρώσει την υπηρεσιακή θητεία του.

Πριν από τον Χοσέ Χερί, η Ντίνα Μπολουάρτε καθαιρέθηκε με διαδικασία-εξπρές τον Οκτώβριο, έπειτα από κύμα μαζικών κινητοποιήσεων εξαιτίας της εντεινόμενης εγκληματικότητας και της έλλειψης ασφάλειας στη χώρα.

Στις εκλογές της 12ης Απριλίου, στις οποίες ο αριθμός των υποψηφίων για το κορυφαίο κρατικό αξίωμα φθάνει τους 30 –ρεκόρ–, θα αναδειχθούν επίσης τα μέλη του κοινοβουλίου, που θα αποκτήσει εκ νέου δυο σώματα, Βουλή και Γερουσία.

Πληροφορίες: ΑΠΕ ΜΠΕ, AP