Ρήγμα στις σχέσεις Δήμων και Υπουργείου;

Σοβαρό ρήγμα στις σχέσεις της τοπικής αυτοδιοίκησης με την κυβέρνηση αποκαλύφθηκε κατά τη διάρκεια της 18ης Πανελλήνιας Συνόδου των ΦοΔΣΑ στην Κέρκυρα, με τον Πρόεδρο του Δικτύου και Δήμαρχο Χανίων, Παναγιώτη Σημανδηράκη, να καταγγέλλει ανοιχτά διασπαστικές κινήσεις του Υπουργείου Περιβάλλοντος και μελών της ΚΕΔΕ με σκοπό την παράκαμψη του οργάνου.
Η θεσμική σύγκρουση εκδηλώθηκε με πρωτοφανή ένταση από το βήμα του συνεδρίου, αποκαλύπτοντας το βάθος της κρίσης εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο πλευρών. 
Ο Παναγιώτης Σημανδηράκης έκανε λόγο για έναν «ελέφαντα στο δωμάτιο» που κανείς δεν μπορεί πλέον να αγνοεί. Σύμφωνα με τον ίδιο, το Υπουργείο, με την υποστήριξη συγκεκριμένων μελών της ΚΕΔΕ, επιχείρησε να παρακάμψει πλήρως το Δίκτυο των ΦοΔΣΑ, επειδή η διοίκησή του δεν ήταν αρεστή λόγω της σκληρής πραγματικότητας που μετέφερε για την αποτυχία στη διαχείριση των απορριμμάτων. Η κίνηση αυτή, όπως τόνισε, αγνοεί προκλητικά μια παρουσία 18 ετών, την εμπειρία και τη γνώση των στελεχών του, αλλά και τη θεσμική του κατοχύρωση, καθώς το Δίκτυο αποτελεί τον επίσημο εταίρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στα ζητήματα αξιολόγησης των σχετικών πολιτικών.
Ο πρόεδρος του Δικτύου κατηγόρησε την κεντρική εξουσία για «αφωνία» τα τελευταία επτά χρόνια σε επίπεδοΠρωθυπουργού και Υπουργού για το συγκεκριμένο ζήτημα. Παράλληλα, χαρακτήρισε τις αλλαγές που επέφερε ο νέος κώδικας ως μια αρνητική εξέλιξη, σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι ''τίποτα δεν άλλαξε προς το καλύτερο, αλλά αντίθετα προστέθηκαν γραφειοκρατικά εμπόδια που κάνουν τη ζωή των δήμων ακόμη πιο δύσκολη στην καθημερινή διαχείριση''.
Στο ίδιο μήκος κύματος, με εξαιρετικά σκληρή γλώσσα, κινήθηκε και ο πρώτος Αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ και Δήμαρχος Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης, Γρηγόρης Κωνσταντέλλος. Χαρακτήρισε τον  σύνδεσμο ΕΔΣΝΑ ως «τερατογένεση» και «ορισμό της αποτυχίας», τονίζοντας ότι δαπανήθηκαν δεκάδες εκατομμύρια ευρώ χωρίς κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα. Το μοντέλο αυτό, σύμφωνα με τον ίδιο, βασίζεται στη στρεβλή λογική «οι δήμοι πληρώνουν τον λογαριασμό και η Περιφέρεια διοικεί κατά το δοκούν».
Ο Γρηγόρης Κωνσταντέλλος κατήγγειλε επίσης ότι ο εθνικός σχεδιασμός περιθωριοποιεί τη γνώση και την παρέμβαση της πρωτοβάθμιας αυτοδιοίκησης, μετατρέποντας τον ρόλο της από αποφασιστικό σε απλώς γνωμοδοτικό, την ώρα που οι δήμοι οπως είπε είναι οι μόνοι που έχουν «τα χέρια τους μέσα στα σκουπίδια» και έρχονται αντιμέτωποι με την οργή των πολιτών.
Η απάντηση του Δικτύου ΦοΔΣΑ στις πιέσεις αυτές θα δοθεί άμεσα σε θεσμικό επίπεδο, προκειμένου να διασφαλιστεί η ενότητα του κλάδου.  
Απο το βήμα του συνεδρίου ο Παναγιώτης Σημανδηράκης  ανακοίνωσε τη δρομολόγηση διαδικασιών για την εκλογή νέου προέδρου στο Δίκτυο, με σκοπό την εξασφάλιση της συνέχειάς του και την αποτροπή δημιουργίας διασπαστικών σχημάτων. Η πρόταση αφορά τη συγκρότηση ενός αναβαθμισμένου οργάνου διοίκησης για το υπόλοιπο της θητείας των δυόμισι ετών, το οποίο θα εξασφαλίζει τη συμμετοχή όλων των φορέων στις γενικές συνελεύσεις χωρίς αποκλεισμούς.
Την πρωτοβουλία χαιρέτισε και ο Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, δεσμευόμενος να τη μεταφέρει στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΕ και στα μέλη που έχουν διαφορετική προσέγγιση. Όπως επισήμανε, η αυτοδιοίκηση δεν έχει την πολυτέλεια να διχάζεται και να χρησιμοποιεί δικαιολογίες για προσωπικές στρατηγικές σε μια περίοδο όπου το διακύβευμα είναι υψηλό, τονίζοντας την ανάγκη για ένα αρραγές μέτωπο που θα διεκδικήσει μια ανθρώπινη διαχείριση απορριμμάτων απέναντι σε ένα μοντέλο που επιρρίπτει μόνιμα τις ευθύνες στους δήμους.
Από την πλευρά του, ο Γενικός Γραμματέας Αυτοδιοίκησης και Αποκέντρωσης του υπουργείου Εσωτερικών Σάββας Χιονίδης, επιχείρησε να χαμηλώσει τους τόνους της αντιπαράθεσης, επισημαίνοντας ότι παρά τις καθυστερήσεις έχουν γίνει σημαντικά βήματα. Ο ίδιος τόνισε την ανάγκη για στενή συνεργασία μεταξύ πολιτείας και τοπικής αυτοδιοίκησης, υπογραμμίζοντας ότι οι χρηματοδοτήσεις υπάρχουν και απαιτούνται πλέον τολμηρές αποφάσεις για να περάσει η χώρα από τις μελέτες στις λειτουργικές υποδομές.
Ανέφικτους, λόγω της  καθυστέρησης στη χρηματοδότηση,θεωρούν οι Δήμαρχοι  τους στόχους του 2030 για τα απορρίμματα. 
Αυτή η πραγματικότητα οφείλεται στο γεγονός ότι από το 2019,  δεν έχει υπάρξει συγκεκριμένη παρέμβαση και αξιοποίηση πόρων ώστε να βελτιωθεί η διαχείριση των απορριμμάτων.
Δυστυχώς η Ελλάδα παραμένει η μοναδική χώρα η οποία, σύμφωνα με τις στατιστικές, παραμένει στο 19% με 20% στον τομέα της ανακύκλωσης, χωρίς να έχει κάνει το παραμικρό βήμα προόδου.
Στον αντίποδα, ο στόχος να αυξηθεί η ανακύκλωση στο 60% και στη συνέχεια στο 80%, με αντίστοιχο περιορισμό της ταφής στο 20%, είναι ένα ορόσημο που επέλεξε βέβαια το υπουργείο  , χωρίς όμως οπως καταγγέλλουν οι Δήμαρχοι να έχουν ακόμα αξιοποιηθεί τα υπάρχοντα χρηματοδοτικά εργαλεία.  
Ο πρόεδρος του Πανελλήνιου Δικτύου ΦοΔΣΑ εξειδικεύοντας τη συμφωνία χρηματοδότησης της διαχείρισης απορριμμάτων με την ΕΕ, που με μεγάλη καθυστέρηση επιτεύχθηκε το 2024 ανέφερε  οτι στην τελευταία αναθεώρηση και αξιολόγηση του προγράμματος μεταφέρθηκαν από το συγκεκριμένο πρόγραμμα περίπου 100 εκ. ευρώ. 
Σύμφωνα με τον Πρόεδρο του Δικτύου ΦοΔΣΑ, ο σχεδιασμός του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας βασίζεται επίσης στον κουμπαρά του τέλους ταφής, που είναι όμως αμφίβολος. Για το τέλος ταφής, τόσο η ΚΕΔΕ όσο και όλοι οι φορείς έχουν προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας και, μάλιστα, η εκτίμηση των νομικών  είναι ότι αυτή η προσφυγή θα τελεσφορήσει, υπερ των Δήμων και αρα, είναι πολύ πιθανό τις επόμενες εβδομάδες αυτός ο κουμπαράς να βρεθεί εν αμφιβόλω, δημιουργώντας ένα συνολικότερο ζήτημα σχεδιασμού.
Το Δίκτυο ΦοΔΣΑ εχει ζητήσει, να διαχειριστούν οι ίδιοι οι φορείς την τεχνική βοήθεια ύψους 400 εκ. ευρώ, προκειμένου να χρηματοδοτήσουν και να ολοκληρώσουν σύντομα τις μελέτες. Όμως, αντί να δοθεί αυτή η βοήθεια, οι ΦοΔΣΑ αυτή τη στιγμή, στη μεγάλη πλειοψηφία τους, είναι απολύτως υποστελεχωμένοι. 
«Προκειμένου ο μηχανισμός διαχείρισης απορριμμάτων να είναι ισχυρός, θα πρέπει να στελεχωθούν καλύτερα αυτοί οι φορείς με έμπειρο και εξειδικευμένο προσωπικό. Δεδομένου ότι βρισκόμαστε στο 2026 χωρίς να έχει προχωρήσει κανένα έργο από τα νέα χρηματοδοτικά προγράμματα, ο ελέφαντας βρίσκεται ακόμα στο δωμάτιο», κατέληξε ο κ. Σημανδηράκης.