ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΘΕΣΜΙΚΑ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΑ

Γράφουν οι: 

ΖΑΧΑΡΟΠΟΥΛΟΣ ΣΤΕΛΙΟΣ                        
ΤΟΠΟΓΡΑΦΟΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ

ΛΙΑΓΚΑΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ
ΧΩΡΟΤΑΚΤΗΣ ΠΟΛΕΟΔΟΜΟΣ 
ΜΗΧΑΝΙΚΟΣ

Βρισκόμαστε περίπου δύο χρόνια πριν από τη λήξη της θητείας των Αυτοδιοικητικών μας αρχών και τα «αίματα» σε ότι αφορά τη διαχείριση των διάφορων προβλημάτων έχουν «ανάψει». Όχι μόνο λόγω των νομοθετικών αλλαγών που η Κυβέρνηση δρομολόγησε αλλά και λόγω «όσμωσης» που προκαλείται με τις διάφορες αντιπολιτευτικές προτάσεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι πρόσφατες απόψεις του κ.Τσίπρα και της «ΕΛ.Α.Σ.». Παράλληλα ας σημειωθεί ότι την τρέχουσα περίοδο το ενδιαφέρον στρέφεται και στα αποτελέσματα των «αξιολογήσεων» που γίνονται από το Υπουργείο Εσωτερικών. Μάλιστα πριν από λίγες μέρες «έκλεισε» και ο δεύτερος κύκλος της έρευνας, ο οποίος είχε αρχίσει στις 12/07/2026. 
Οι διαδικασίες των αξιολογήσεων και τα αποτελέσματά τους προκαλούν εκ των πραγμάτων το δημόσιο ενδιαφέρον Παρά τις μέχρι τώρα αμφισβητήσεις και αντιδράσεις από την ΚΕΔΕ, η αξία τους είναι αδιαμφισβήτητη. Αρκεί να σημειωθεί η δήλωση του Πρωθυπουργού στα περσινά αποκαλυπτήρια της ηλεκτρονικής εφαρμογής των αξιολογήσεων πως «αυτή η πανελλαδική έρευνα θα μπορεί να γίνεται -και αυτός είναι και ο στόχος μας- ανά κάθε εξάμηνο».
Οι διαρροές του Υπουργείου Εσωτερικών και του αρμόδιου υπουργού Θ. Λιβάνιου σε ότι αφορά τις φετινές δημοσκοπήσεις σχετίζονται με την «επιτυχία» της Δημόσιας Διοίκησης στον τομέα των ψηφιοποιημένων υπηρεσιών. Ιδιαίτερα σε σύγκριση με τις υπηρεσίες οι οποίες παρέχονται «δια ζώσης» και ειδικότερα σε σχέση με αυτές του τομέα της αυτοδιοίκησης, που παρουσίασαν κατά μέσο όρο πολύ χαμηλότερες βαθμολογίες. Με βάση τα πρώτα αποτελέσματα της αξιολόγησης του υπουργείου και την εφημερίδα «Καθημερινή», το «gov.gr» πετυχαίνει βαθμολογία 8,3 με άριστα το 10. Αντίθετα, οι υπηρεσίες των Δήμων και των Περιφερειών με τους πολίτες κατά κανόνα να «στήνονται» στην αναμονή, βαθμολογούνται ιδιαίτερα χαμηλά, μόλις στο 4,13. 
Στον τομέα της αυτοδιοίκησης ως σημαντικότερα προβλήματα εντοπίζονται, η άσχημη κατάσταση των κοινόχρηστων χώρων, των οδικών δικτύων και γενικά των δημόσιων υποδομών, η έλλειψη χώρων στάθμευσης εντός αστικών περιοχών, η απουσία έργων υποστήριξης των ΑμεΑ και η διαχείριση των αδέσποτων ζώων. Ιδιαίτερη μνεία πρέπει να γίνει για τα δύσχρηστα πεζοδρόμια και την έλλειψη καθαριότητας  που συγκαταλέγονται στους βασικούς παράγοντες δυσαρέσκειας των πολιτών. Μπαλώματα, λακκούβες, βρωμιές, κακοτεχνίες και αδιαφορία για τους πεζούς είναι το «σκηνικό» που καταγράφουν οι πολίτες και το οποίο δεν αφορά μόνο τις μεγάλες πόλεις. Επίσης πολλά είναι τα παράπονα για τη στάση και τη συμπεριφορά των δημοσίων υπαλλήλων. Οι υπηρεσίες του Δημοσίου όπως και των ΟΤΑ, έχουν σίγουρα πολλά περιθώρια βελτίωσης …. 
Ένα από τα σοβαρότερα μειονεκτήματα είναι η «στρεβλή» διάθεση των εκάστοτε κρατούντων για να προβαίνουν σε επί της ουσίας απολογισμό ως προς την αντικειμενική αξιολόγηση των δράσεων, παρεμβάσεων και έργων. Παρά το γεγονός ότι η λογοδοσία και η διαφάνεια είναι υποχρεωτικές με βάση το νόμο, οι διαδικασίες που τηρούνται καταλήγουν να είναι για το θεαθήναι. Πρόκειται για προβληματική κατάσταση που συναντάται στους περισσότερους ΟΤΑ της χώρας. Ο λόγος που συμβαίνει αυτό είναι η αδυναμία -σε βαθμό που πολλές φορές «δείχνει» εσκεμμένη- των αιρετών μας αρχών για τη διαμόρφωση «αναπτυξιακών προγραμμάτων» με συγκεκριμένες ιεραρχήσεις προτεραιοτήτων, έργων και δράσεων. Με αποτέλεσμα να φθάνουμε στο «απέναντι» άκρο. Στην πλήρη έλλειψη ολοκληρωμένων και μακροπρόθεσμων στρατηγικών σχεδιασμών που οδηγεί ευθέως σε «εμβαλωματικές» πολιτικές διαχείρισης των προβλημάτων και σε πρακτικές υλοποίησης πρόχειρων, αποσπασματικών και προσωρινών παρεμβάσεων.
Με τις δυσμενείς συνέπειες να μην έχουν αρχή και τέλος. Οι όποιες παρεμβάσεις και τα έργα είναι «ασύνδετα» μεταξύ τους. Επιλέγονται ευκαιριακά με βάση τα επί μέρους προβλήματα ή την υποσχεσιολογία των κρατούντων, χωρίς κανένα σχέδιο πρόληψης και συνέχειας. Η σπατάλη των πόρων καταλήγει να είναι ευνόητη. Και η απαράδεκτη εικόνα του «συρραπτικού μπαλώματος» για την επιφανειακή και όχι την οριστική επίλυση των προβλημάτων γίνεται κανόνας.          
Σε σχέση με όλα αυτά οι Δήμοι της περιοχής μας είναι πολύ δύσκολο να αποτελούν εξαίρεση. Όχι μόνο λόγω της έλλειψης του «αναπτυξιακού καμβά» μέσα από τη διαμόρφωση αντίστοιχων προγραμμάτων αλλά και λόγω της υποβαθμισμένης λειτουργίας και λειψής στελέχωσης των αρμοδίων υπηρεσιών τους. Η αποσπασματική και τυχάρπαστη αξιοποίηση των πόρων κατέληξε να είναι συνηθισμένη κατάσταση. Ως παράδειγμα και λόγω καταγωγής επιλέχθηκε η αναφορά μας στον τρόπο υλοποίησης του προγράμματος έργων και υποδομών του Δήμου Μακρακώμης. Τα συμπεράσματα που εξάγονται, σύμφωνα με τα στοιχεία που από τη «Διαύγεια» μπορεί να αντλούνται, είναι από κάθε άποψη ενδιαφέροντα. Και ας αφορούν μόνο το διάστημα των προηγούμενων δώδεκα (12) μηνών. 
• Οι διαδικασίες διενέργειας μειοδοτικών διαγωνισμών γενικά αναζητούνται.
• Οι προσκλήσεις περιορισμένου αριθμού υποψηφίων αναδόχων μετριούνται στα δάκτυλα.  
• Η συντριπτική πλειοψηφία των έργων «συμβασιοποιείται» με απ’ ευθείας αναθέσεις. 
• Για τις μελέτες τα πράγματα είναι ακόμη χειρότερα. Κανόνας οι απ’ ευθείας αναθέσεις. Και με τους «κρατούντες» να αγνοούν το παραγωγικό δυναμικό της Φθιώτιδας αφού στρέφονται σε «υπηρεσίες» μελετητών άλλων περιοχών.
Δεν είναι σκόπιμο να επεκταθούμε σε κρίσεις. Όμως είναι αδύνατο να μη σημειωθεί ότι με «το πάρτι» των απευθείας αναθέσεων «δε γίνεται χωριό».