“Όπου και αν αφουγκραστώ, ο λόγος με πληγώνει...”

Σε μια κοινωνία που διαχρονικά πειραματίζεται και αναζητά τρόπους ευελιξίας και προσαρμοστικότητας στις αέναες αλλαγές που σφραγίζουν την πορεία της, ένα αγαθό παραμένει σταθερό:ο λόγος, αυτό το αρχέγονο γνώρισμα που διαχωρίζει τον άνθρωπο από τα άλλα αγελαία ζώα όπως έλεγε και ο Αριστοτέλης. Ο λόγος, είτε ως έναρθρος λόγος είτε ως λογική, προσδιορίζει τη συμβίωση μέσα σε μια κοινωνία, αλλά σε καθημερινή βάση πλέον τα ραπίσματα εις βάρος του λόγου και, άρα, εις βάρος της κοινωνικής ζωής είναι κατάφωρα.
Είναι γεγονός ότι σήμερα a: η κοινωνία στην οποία οι άνθρωποι ζουν και δρουν σε ένα πραγματικό τοποχρονικό περιβάλλον και αλληλεπιδρούν με λόγο ζωντανό, άμεσο, προφορικό και η κοινωνία στην οποία οι άνθρωποι "ζουν" και "δρουν"σε ένα εικονικό τοποχρονικό περιβάλλον και επικοινωνούν "ατοπικά" και "αχρονικά". Μέσα σ'αυτές εκ διπλώνεται και ο λόγος του ανθρώπου αφήνοντας το στίγμα του.
Χωρίς να μηδενίζουμε τον λόγο των εχεφρόνων ανθρώπων που, μάλιστα, αναγνωρίζουν την άμεση σύνδεση λόγου με την πράξη, δυστυχώς πληθαίνουν τα δείγματα εκείνου του λόγου που προσιδιάζει στον άναρθρο λόγο των άλογων όντων.
Στην πρώτη μορφή κοινωνίας ο λόγος αναιρείται από ανθρώπους που μπορούν να χαρακτηριστούν ολετήρες αυτού, καθώς είτε τον χρησιμοποιούν για επίδειξη δύναμης, είτε ειρωνικά, είτε για νόθευση της αλήθειας, είτε για προσβολή και εξύβριση του άλλου ανθρώπου αντλώντας μια ακατανόητη ηδονή και ικανοποιώντας αυτό το ανήκεστο αίσθημα της καθυπόταξης - τάχα - του αντιπάλου. Ένας τέτοιος λόγος παρατηρείται στην οικογένεια, στους κόλπους της οποίας απουσιάζει η ειρήνη, σε ομάδες που δημιουργούνται για να υποστηρίξουν ιδανικά, αλλά μεταμορφώνονται σε ομάδες που υποκινούν και διακινούν τον λόγο του μίσους, σε θεσμικά όργανα που οφείλουν να προάγουν τον αυθεντικό και γνήσιο, τον πηγαίο και αφειδώλευτο, τον ευήθη και καλόβουλο λόγο που κοσμεί τη Δημοκρατία και προάγει τον πολιτισμό - όχι τον πολιτικό, γιατί ο πολιτισμός εξ ετυμολογίας δεν μπορεί παρά να είναι πολιτικός, αλλά εκείνον που στερεοποιεί την ύπαρξη του ανθρώπου ως όντος με εκ Θεού αποστολή. Οι υπηρέτες, λοιπόν, αυτών των οργάνων μονολογούν, φωνασκούν, δεν αντέχουν την άλλη άποψή την οποία a priori την απορρίπτουν, όχι γιατί είναι λανθασμένη, αλλά γιατί πηγάζει από τον αντιφρονούντα, και εκεί βρίσκεται η ρίζα του κακού: Ο λόγος δεν απευθύνεται στον λόγο του αλλού, αλλά στον εκφραστή του με τον οποίο ο λέγων μπορεί να έχει προσωπικές, οικογενειακές, ιδεολογικές διάφορες, οπότε είναι θνησιγενής με αποτελέσματα να μην υπηρετείται αυτό που ο Ευριπίδης ανέφερε:"εκ λόγου άλλος εκβαίνει λόγος".
Αν, τώρα, ανατρέξουμε στον λόγο της διαδικτυακής κοινωνίας εκεί οι πληγές είναι ανεπούλωτες, καθώς ο λόγος γίνεται πιο βίαιος εξαιτίας της δυνατότητας των ανωνύμων σχολιαστών, αλλά και της μη άμεσης επαφής με τον έτερο ομιλούντα. Σ' αυτή τη"νεογέννητη" κοινωνία σε κάθε άποψη διαφορετική που προέρχεται από απλούς ανθρώπους η από ανθρώπους σε θέση ευθύνης αντίκειται ένας λόγος ριζικά ενάντια σε αυτό που ο Μένανδρος έλεγε: "αρετής απάσης σεμνός ηγείται λόγος". Χυδαιολογίες, εξύβριση, ειρωνικά σχόλια, ένα απύθμενο μίσος, μια ανεξάντλητη δεξαμενή αήθους λόγου επωνύμων και ανώνυμων πομπών.Και, βέβαια, μπορεί η αντίδραση συχνά να απορρέει από αντικειμενικές συνθήκες που εγείρουν διαμαρτυρίες, αλλά πρέπει πάντα να είναι λελογισμένη, με λόγο πειθούς, στηλιτευτικής επιχειρηματολογίας χωρίς κακοποίηση του λεκτικού ήθους.
Ο λόγος είναι προάγγελος της πράξης και οφείλουμε όλοι και όλες να υπηρετούμε τον σκοπό της ύπαρξης μας: τον ευαγγελισμό - ίσως και επανευαγγελισμό όπως πρόσφατα αγαπημένος πατέρας της εκκλησίας μας μου ανέφερε - το ελπιδοφόρο μήνυμα μιας κοινότητας ανθρώπων όπου ο λόγος θα είναι πάντα λόγος ζωής, ανυποκρίτου ηθικού μεγαλείου, ζηλευτός από όλους σφραγίζοντας τη βραχύβια ζωή μας ως παρακαταθήκη στις επόμενες γενιές.

Ευμορφία Ρουποτιά
Φιλόλογος
Δημοτική Σύμβουλος