Βιβλιοπαρουσίαση Η πορεία των αόπλων - Από μυλωνάς στο Κρίκελλο δασάρχης στην Τασκένδη

Συγγραφέας: Γιάννης Λουρής
Εκδόσεις: Επίκεντρο
Ημ/νία έκδοσης: Απρίλιος 2026
Είδος: Δοκίμιο
Σελίδες: 184

Κυκλοφορεί σε επιλεγμένα βιβλιοπωλεία σε όλη την Ελλάδα και στο website 
του εκδοτικού 
https://www.epikentro.gr/i-poreia-ton-aoplon/

Στη Λαμία διατίθεται από το βιβλιοπωλείο Μπέτση

Λίγα λόγια για το βιβλίο

1968 στην πλατεία Πάρκου της Λαμίας, ένας μεσόκοπος οδοκαθαριστής, 1,80 ψηλός, με χοντρά γυαλιά μυωπίας, με μια σκούπα και ένα φαράσι στα χέρια, μαζεύει τα σκουπίδια και τα ρίχνει μέσα σε ένα καρότσι που σέρνει. 
Ο κύριος αυτός έχει  πτυχίο Δασοπονίας, ενώ μιλάει και άπταιστα ρώσικα, που θα μπορούσε να μεταφράσει στα Ελληνικά μέχρι Ντοστογιέφκι. 
Δεν πρόκειται για κάποιον Ρώσο εμιγκρέ, που έφτασε στα μέρη μας, μετά την επικράτηση της Οκτωβριανής Επανάστασης. Είναι ο Βασίλης ο Πλούμπης από το Κρίκελλο Ευρυτανίας. Πριν μερικές μέρες κουβαλούσε μάρμαρα σε μαρμαράδικο στην Ηράκλεια. Δεν του κολλούσαν ένσημα και έφυγε. Αλλά και στον Δήμο Λαμίας  δεν στέριωσε πάνω από 15 μέρες, μετά από ρουφανιές κάποιων συγχωριανών του από τη Δαμάστα, όπως γράφει, όπου βρέθηκε σώγαμπρος. 
Στην παραδοσιακή ελληνική κοινωνία, ο σώγαμπρος έπαιρνε συχνά το επίθετο της γυναίκας του. Αυτό μόνο δεν του έκαναν τα πεθερικά του Βασίλη, αλλά κατά τα άλλα του έκαναν τον βίο αβίωτο. Από την άνοιξη του 1973, εργάτης στον ΕΟΤ, στα λουτρά Θερμοπυλών. Απασχολείται με την περιποίηση - καλλωπισμό του κήπου, πότισμα, σκάλισμα, φύτεμα λουλουδιών,  αλλά και με ασβεστώματα, σοβαντίσματα, θα καθαρίσει και τις  δεξαμενές. 
Και ενώ καμιά δουλειά δεν είναι ντροπή, και το μεροκάματο 219 δραχμές δεν ήταν άσχημο, η δουλειά ήταν εποχιακή, από Μάιο μέχρι Σεπτέμβριο. Έτσι αργότερα  θα βρει δουλειά στην 3η ΔΕΚΕ Λαμίας, Υπηρεσία Δημοσίων Έργων. Συντηρήσεις ασφάλτου, καθαρισμός χαντακιών, βάψιμο και συντήρηση στα κάγκελα και τις γέφυρες. Εκεί δούλεψε για δυο χρόνια. Έπιαναν δουλειά  στις 7.30 το πρωί ενώ το λεωφορείο από τη Δαμάστα για την Λαμία περνούσε στις 8. Έτσι από το 1981 βρέθηκε πάλι στα Λουτρά των Θερμοπυλών. Μία μόνο δουλειά τώρα, έχει αναλάβει το πότισμα των  λουλουδιών στα παρτέρια, μέχρι το 1984 που βγήκε στη σύνταξη. 
Είχε τώρα ελεύθερο χρόνο, να επισκεφτεί τους συγγενείς του στο Νέο Κρίκελλο, αλλά και στα Αλεπόσπιτα. Ήρθε και στο σπίτι μας. Η μάνα του, η κυρά Ελένη, ήταν πρώτη ξαδέλφη του πατέρα μου. Με σύστησε ο πατέρας μου, είπαν πέντε κουβέντες και μας χαιρέτησε. «Τα πήρε τα παιδιά στο λαιμό του ο δάσκαλος», μου είπε  μετά ο πατέρας μου. 
Κάθισε ο Βασίλης και έγραψε την ιστορία της ζωής του, αλλά και της οικογένειάς του. Τα «απομνημονεύματα», όπως συνηθίζουμε να τα λέμε. Στο Κρίκελλο, τον τόπο καταγωγής του, είχε δάσκαλο τον συγχωριανό του και συγγενή της οικογένειάς του τον Βασίλη Παπανικολάου. 
Κανείς δεν τον έφτανε το δάσκαλο  σε αξία και σε καλοσύνη. Αλλά ο δάσκαλος οραματιζόταν έναν καλύτερο κόσμο. Πίστεψε ότι αυτόν τον κόσμο θα τον έφερνε ο κομμουνισμός. Ε, δεν ήθελε και πολύ να προσχωρήσει και η οικογένεια του Βασίλη, αλλά και ο ίδιος μεγαλώνοντας, στην αριστερή ιδεολογία. 
Αλλά αντί του κομμουνισμού ήρθε ο Εμφύλιος. Ο πατέρας του, ο μπάρμπα Μήτσος, θα βρεθεί εξόριστος στη Μακρόνησο  και ο Βασίλης με τις δύο αδελφές του πρόσφυγες στην Τασκένδη. 
Ο Βασίλης τον Ιανουάριο του ’48 θα αποχαιρετήσει την οικογένειά του και θα συμμετάσχει στην φοβερή πορεία των χιλίων αόπλων της Ρούμελης. Πριν τη επιστράτευσή του,  στον οικογενειακό  μύλο τους, όπου εργαζόταν, σήκωνε με το ένα χέρι σακιά μέχρι 60 οκάδες. 
Στις αρχές Μαΐου του ’48, στο Κάνιτσκο του Γράμμου, βαδίζει με μεγάλη δυσκολία, με τη βοήθεια δύο ξύλων που τα έχει κάνει πατερίτσες. Εκεί  θα συναντήσει, ανεπάντεχα, τις δυο αδελφές του κι αυτές δεν θα τον αναγνωρίσουν. 
Στις σελίδες αυτού του βιβλίου θα βρείτε, εκτός από την δραματική πορεία των αόπλων, την διαβίωση των προσφύγων στο μακρινό Ουσμπεκιστάν, τον επαναπατρισμό τους, αλλά και το τέλος του δάσκαλου Βασίλη Παπανικολάου.  

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα

Ο Γιάννης Λουρής γεννήθηκε το 1948 στα Αλεπόσπιτα Φθιώτιδας με καταγωγή από το Κρίκελλο Ευρυτανίας. Μετά την αποφοίτησή του από το Πρακτικό τμήμα του Α’ Λυκείου Αρρένων Λαμίας, συνέχισε τις σπουδές του στο Μαθηματικό τμήμα της Φυσικομαθηματικής σχολής του ΑΠΘ. Εργάστηκε ως καθηγητής Μαθηματικών πρώτα στην Αταλάντη και στη συνέχεια στην Ηλιούπολη, όπου και διαμένει.