Απάντηση του Στ. Παπασταύρου σε Αντ. Σαμαρά: Δεν εκχωρούνται κυριαρχικά δικαιώματα - Μην αδικείτε τον εαυτό σας

«Δεν εκχωρούνται κυριαρχικά δικαιώματα», «δεν έχετε τη σωστή ενημέρωση και οδηγείστε σε λάθος συμπεράσματα», «μην αδικείτε τον εαυτό σας», «δεν μπορεί να βλέπουμε σκιές εκεί που υπάρχει φως και να μιλάμε για κατευνασμό, όταν για πρώτη φορά έχουμε στη Κύπρο τις φρεγάτες Κίμωνα και Ψαρά και τα F-16».

Με τα λόγια αυτά απάντησε ο υπουργός Ενέργειας και Περιβάλλοντος, Σταύρος Παπασταύρου, στον πρώην πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά για όσα υποστήριξε σχετικά με την ενεργειακή συμφωνία Ελλάδος-Chevron.

«Ο ιδρυτής της παράταξής μας, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, στην ιστορική του ομιλία στην Καβάλα, το 1976 είχε πει χαρακτηριστικά: προκειμένου να γνωρίζουμε ποιο είναι το μέλλον αυτού του τόπου, πρέπει να γνωρίσουμε ποιος είναι ο πλούτος του. Και αυτό πράττει η κυβέρνησή μας», ανέφερε ο κ. Παπασταύρου, κλείνοντας την παρέμβαση του.

«Τον Αύγουστο του 2012 μου ζητήσετε να αναλάβω μία από τις πιο κρίσιμες νομικές διαπραγματεύσεις για την χώρα, η οποία οδήγησε τον Νοέμβριο στην εκταμίευση των 44 δισ. και σταθεροποίηση της χώρας μας στο ευρώ. Σε κρίσιμες στιγμές για την πατρίδα μας αγωνιστήκαμε μαζί και κάναμε τα αδύνατα δυνατά. Δυστυχώς, εν προκειμένω, δεν έχετε τη σωστή πληροφόρηση και οδηγείστε σε λάθος συμπεράσματα και εκτιμήσεις.

Μην αδικείτε τον εαυτό σας. Δεν μπορούν να εκχωρηθούν έτσι τα κυριαρχικά δικαιώματα», υπογράμμισε αρχικά ο κ. Παπασταύρου, ενώ συνέχισε, απευθυνόμενος στον κ. Σαμαρά, λέγοντας:

«Έχετε εργαστεί για την ανάπτυξη του τομέα των υδρογονανθράκων. Όπως γνωρίζετε, οι συμβάσεις του Ελληνικού Δημοσίου με τη Chevron και τη Hellenic Energy είναι συμβάσεις με ιδιωτικές εταιρείες. Δεν δημιουργούν υποχρεώσεις μεταξύ κρατών και συνεπώς δεν μπορούν να εκχωρήσουν κυριαρχικά δικαιώματα. Άλλωστε, τα κυριαρχικά δικαιώματα, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, δεν εκχωρούνται μέσω τέτοιων συμβάσεων.

Έχουν όμως σημασία για το διεθνές δίκαιο και την πατρίδα μας. Δεν εκχωρούν κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά έχουν σημασία για την πατρίδα μας».

Όπως διευκρίνισε ο κ. Παπασταύρου, «σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, η πραγματική κατάσταση, το factum, λαμβάνεται υπόψη από το διεθνές δίκαιο».

«Το γεγονός ότι ενώ δεν έχουμε οριοθετήσει, ότι ενώ υπάρχει το τουρκολιβυκό, ότι ενώ υπάρχει η ρηματική διακοίνωση της Λιβύης στον ΟΗΕ, η δεύτερη μεγαλύτερη εταιρεία παγκοσμίως ενέργειας, έρχεται και επενδύει και συμφωνεί. Αυτό για το διεθνές δίκαιο έχει σημασία. Λαμβάνεται υπόψη. Αυτό δυναμώνει την ελληνική θέση και αποδυναμώνει την τουρκική. Και γι αυτό υπήρξαν οι έντονες αντιδράσεις της Τουρκίας», ανέφερε ο υπουργός Ενέργειας, χαρακτηρίζοντας ανακριβή αυτά που υποστήριξε ο κ. Σαμαράς.

«Υπάρχει ένα σημείο, το τριεθνές, που είναι Λιβύη και Αίγυπτος. Υπάρχει ένα σημείο που δεν έχει οριοθετεθεί. Η διάταξη του άρθρου 30 είναι μια νομική πρόβλεψη. Ρυθμίζει αποκλειστικά το ζήτημα κατανομής ευθύνης και προστασίας των συμβαλλομένων. Προστατεύει το δημόσιο συμφέρον. Και σε κάθε περίπτωση ο τελικός λόγος ανήκει στην πατρίδα μας, στο ελληνικό Δημόσιο. Έχει πλήρη διακριτική ευκαιρία για κάθε ζήτημα. Δεν έχει χαθεί κανένας έλεγχος», επεσήμανε ο κ. Παπασταύρου και συμπλήρωσε:

«Οι εξελίξεις στα θέματα της ενέργειας και της τεχνητής νοημοσύνης προχωρούν με υπερηχητικές ταχύτητες. Δεν υπάρχει περιθώριο για καθυστέρηση. Δεν μπορούμε να βλέπουμε σκιές εκεί που υπάρχει φως.

Δεν μπορούμε να μιλάμε για κατευνασμό. Όταν για πρώτη φορά έχουμε τον “ Κίμωνα” και τα “ Ψαρά” τις φρεγάτες, στην Κύπρο. Όταν έχουμε τα F-16 στην Κύπρο. Τα οποία δεν έχουν πάει για μια παρέλαση, να διανυκτερεύσουν ένα βράδυ και να γυρίσουν. Έχουν πάει και μένουν εκεί. Όταν έχουμε Patriot στην Κάρπαθο, με το ραντάρ να διασυνδέεται με το νατοϊκό ραντάρ στη Νάπολη. Με Patriot στη Βόρεια Ελλάδα. Αυτό δεν είναι κατευνασμός». «Οι συγκεκριμένες συμφωνίες διπλασιάζουν τις περιοχές έρευνας και εκμετάλλευσης για την πατρίδα μας. Πολλαπλασιάζουν την πιθανότητα να μπορέσουμε να βρούμε εμπορικά εκμεταλλεύσιμους πόρους», υπογράμμισε ο υπουργός Ενέργειας.

Α. Σαμαράς: Το άρθρο 30 της συμφωνίας με τη Chevron ανοίγει την "κερκόπορτα" για το τουρκολυβικό μνημόνιο

Η πρόβλεψη του άρθρου 30 αναγγέλλει «τη δυνητική απομείωση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων» τόνισε ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς, από το βήμα της Ολομέλειας της Βουλής, σε ομιλία του στο πλαίσιο της συζήτησης του νομοσχεδίου του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για τις συμβάσεις έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων με τις εταιρείες Chevron και Helleniq.

Σύμφωνα με τον κ. Σαμαρά, η παράγραφος 3 του άρθρου 30 είναι απαράδεκτη: «Προφανώς η σύμβαση της Chevron δεν αλλάζει το διεθνές δίκαιο της θάλασσας. Όμως εδώ, κάτι ψηφίζουμε και κάτι νομοθετούμε με την υπογραφή της Ελληνικής Δημοκρατίας. Όπως βεβαίως είχαμε νομοθετήσει όλοι μαζί και το 2019 με την Total, πάλι για τα οικόπεδα της Κρήτης. Τότε όμως δεν υπήρχε τέτοια παράγραφος!» σημείωσε ο κ. Σαμαράς και συνέχισε: «Τι άλλαξε και φέρατε για πρώτη φορά αυτή τη διατύπωση; Το μόνο καινούργιο έκτοτε είναι το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο σημείωσε ο κ. Σαμαράς.

Στο επιχείρημα της κυβέρνησης ότι θωρακίζεται το Δημόσιο από τις τυχόν απαιτήσεις της ιδιωτικής εταιρείας, ο πρώην πρωθυπουργός ρώτησε: «Σε ποια περίπτωση; Στην περίπτωση μας λέτε, συμφωνίας της Ελλάδας και "ενός ή περισσοτέρων γειτονικών κρατών" για οριοθέτηση ΑΟΖ. Ποια είναι τα “ περισσότερα γειτονικά κράτη” πέρα από τη Λιβύη; Γιατί με την Αίγυπτο δεν υπάρχει εκεί εκκρεμότητα. Με αυτόν τον όρο, ανοίγει η “ Κερκόπορτα” για το τουρκολυβικό. Τόσο απλά, τόσο καθαρά, αυτό υπονοεί η διάταξη... Δεν καταλαβαίνετε ότι εμείς οι ίδιοι φαίνεται να δεχόμαστε ότι θα μειωθεί η περιοχή που μισθώνουμε; Η Ελληνική Δημοκρατία, λοιπόν, με δική της πρωτοβουλία αναγγέλλει, στην ουσία, τη δυνητική απομείωση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων. Και σεις μάς αναλύετε τη νομική κατανομή της ευθύνης για την περίπτωση αυτή! Και με καινοφανείς όρους όπως τα “ πλευρικά όρια”... αυτά όλα είναι αδιανόητα! Αδιανόητα...» τόνισε εμφατικά ο ανεξάρτητος βουλευτής Μεσσηνίας και συνέχισε: «Κι όλα αυτά πότε; Όταν μας λέγατε ότι η σύμβαση αυτή δήθεν κουρέλιαζε και τάχα ακύρωνε το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Τέτοιο ψέμα! Και μετά μου λέτε να μην ανησυχώ... η ανησυχία μου δεν είναι επιλογή. Είναι πράξη συνείδησης. Και να ξέρετε. Δεν υπάρχουν “ επαγγελματίες ανησυχούντες”, κύριοι συνάδελφοι. Ερασιτέχνες εφησυχασμένοι υπάρχουν!» είπε ο κ. Σαμαράς, κλείνοντας την ομιλία του.

Νωρίτερα, ο κ. Σαμαράς απάντησε στη φράση του πρωθυπουργού για «επαγγελματίες ανησυχούντες» και «πατριώτες του καναπέ»... «Τι να εννοεί; Ότι κάποιοι ανησυχούν για οικονομικά οφέλη; Ποιους εννοεί; Τα κυβερνητικά media παραπέμπουν σε εμένα και στον Κώστα Καραμανλή. Δεν θα ήθελα να πιστέψω ότι -ειδικά ο κ. Μητσοτάκης- κατηγορεί τους δύο πρώην πρωθυπουργούς της Ελλάδας και προέδρους της παράταξης, ότι έχουμε ως "επάγγελμα" την έκφραση εθνικών ανησυχιών. Εάν όμως έχουν δίκιο τα "παπαγαλάκια" του, τότε το πράγμα αλλάζει. Γιατί τότε ο κ. Μητσοτάκης θα πρέπει να ανησυχεί. Και μένω εδώ... » είπε ο κ. Σαμαράς.

Αναφερόμενος στην Κύπρο είπε ότι «η γεωπολιτική συγκυρία είναι ιδανική ευκαιρία που δεν πρέπει να πάει χαμένη. Η Κύπρος είναι ευρωπαϊκό έδαφος, το σύνορο της Ευρώπης. Γι αυτό και η μόνιμη συστάθμευση στο νησί ελληνικών και ευρωπαϊκών δυνάμεων είναι επιβεβλημένη! Διότι γίνεται αντιληπτό από όλους ότι η παλαιά αμυντική αρχιτεκτονική στην περιοχή μας δεν δουλεύει, κι επομένως η συστάθμευση δεν θα αποτελέσει πρόβλημα, αλλά λύση αποδεκτή και από την Αμερική. Για εμάς, όμως, θα είναι μια πολύ σημαντική εξέλιξη, γιατί θα αποδυνάμωνε στην πράξη τη "γαλάζια πατρίδα" του Ερντογάν».

Υπογράμμισε μάλιστα ότι «η αποστολή φρεγατών κι αεροσκαφών στην Κύπρο, οι Patriot στην Κάρπαθο, αλλά και η συμφωνία με τη Βουλγαρία, είναι αυτονόητες και θετικές κινήσεις. Σωστά η κυβέρνηση αντέδρασε γρήγορα» είπε ο κ. Σαμαράς, αναφέροντας ωστόσο ότι (η κυβέρνηση) δεν αντέδρασε στην Κάσο, που -για να μη ξεχνιόμαστε- κείται εγγύτερα από την Κύπρο. Ενώ η τουρκική Νavtex που χωρίζει το Αιγαίο στη μέση, εξακολουθεί να ισχύει. Οι κινήσεις επομένως που κάνουμε, δεν πρέπει να εξελιχθούν σε χειρονομίες εντυπωσιασμού. Γιατί πρέπει να έχουμε πολιτική έναντι της Τουρκίας κι όταν θα έχει λήξει ο συναγερμός με το Ιράν. Ενώ για την ώρα απέναντι στην Τουρκία, εκπέμπουμε θολά και κατευναστικά μόνο μηνύματα».

Επαναφέροντας τη θέση του για το δόγμα της Αποτροπής είπε ότι «το χρειαζόμαστε έναντι της Τουρκίας που μας απειλεί συνεχώς. Κι όχι έναντι του μακρινού Ιράν που μας απείλησε για 15 μέρες... Κι αυτό στην Πολιτική δεν ονομάζεται "ανησυχία". Διορατικότητα ονομάζεται. Να βλέπεις τις ευκαιρίες που υπάρχουν. Και τους κινδύνους.

Να φτιάχνεις συμμαχίες κατά κοινού εχθρού, όχι τη στιγμή της κρίσης, αλλά πολύ νωρίτερα. Κι όταν κανείς δεν τις φαντάζεται. Να καταγγέλλεις τις υποκλίσεις, την υποχωρητικότητα και τον κατευνασμό, το γκριζάρισμα στο Αιγαίο, το διεθνές ξέπλυμα της Τουρκίας με το σύμφωνο Φιλίας. Μιας Τουρκίας η οποία δεν είναι τόσο ισχυρή όσο κάποιοι νομίζουν. Και σας ρωτάω: η Τουρκία που στέλνει νέο στρατό τώρα στην κατεχόμενη Κύπρο, εξακολουθεί να είναι...φίλη μας;

Διορατικότητα λέγεται όταν το 2004 εγώ τάχθηκα, δίπλα στον τότε πρωθυπουργό Κώστα Καραμανλή, κατά του σχεδίου Ανάν στην Κύπρο, σε αντίθεση με άλλους γνωστούς, “ δήθεν ρεαλιστές”. “ Χαμένη ευκαιρία” μας έλεγαν. Και μας κατηγορούσαν ως “ αδρανείς” και “ υπερπατριώτες”. Φανταστείτε λοιπόν να ίσχυε σήμερα το σχέδιο Ανάν στην Κύπρο. Το οποίο προέβλεπε εκ περιτροπής Πρόεδρο Δημοκρατίας. Και σήμερα, φανταστείτε να ήταν Τουρκοκύπριος ο Πρόεδρος. Θα μπορούσε η Ελλάδα να στείλει έστω και μισή φρεγάτα εκεί; Καταλαβαίνετε το λάθος του κατευνασμού;

Κι αφού μιλάμε για διορατικότητα, σας αποκαλύπτω σήμερα, ότι το 2013 και το 2014, όταν προχωρούσαμε στα “ τρίγωνα” Ελλάδα- Κύπρος-Ισραήλ και Ελλάδα-Κύπρος-Αίγυπτος, πολλές φωνές και μέσα στην παράταξη και στην αντιπολίτευση και στο υπουργείο Εξωτερικών ακόμα, επέμεναν να μη προχωρήσουμε. Ασφαλώς δεν τους άκουσα...

Διορατικότητα λέγεται ακόμα όταν από το 2012, ως πρωθυπουργός, δημοπρατούσα τα οικόπεδα και μίλαγα για εξορύξεις και ενεργειακή αυτάρκεια. Σε αντίθεση με τον πρωθυπουργό, που στον ΟΗΕ το 2021, δήλωνε ότι είναι "χαμένη υπόθεση ο ορυκτός πλούτος" και ήταν φανατικά υπέρ της πράσινης ενέργειας. Και σήμερα εσείς, η μεταλλαγμένη Νέα Δημοκρατία, μού κάνετε εμένα και μάθημα για τις εξορύξεις; Ήμαρτον! Προφανώς και είμαι υπέρ του να γίνουν και άμεσα εξορύξεις» είπε ο πρώην πρωθυπουργός και ανεξάρτητος βουλευτής, Αντώνης Σαμαράς.