Χούντα και Αιγαίο: Το παρασκήνιο των επαφών!

Γράφει ο 
Γιώργος Καρανάσιος 
gkaranasios24@gmail.com 

Μερικές σκέψεις χωρίς ωραιοποιήσεις και χωρίς τα γνωστά παραμύθια περί «πατριωτών σωτήρων».
Ο πραξικοπηματίας Γεώργιος Παπαδόπουλος δεν ήταν απλώς ένας δικτάτορας. Ήταν ένας άνθρωπος που, πίσω από τα μεγάλα λόγια περί «Έθνους» και «Ελλάδος Ελλήνων Χριστιανών», συζητούσε και προωθούσε έστω ως “ιστορική εξέλιξη” την ιδέα μιας ομοσπονδίας Ελλάδας και Τουρκίας.
Ναι, σωστά διαβάζετε. 
Ο ίδιος ο δικτάτορας, σε συνέντευξή του στην τουρκική εφημερίδα Μιλλιέτ το 1971, δεν μάσησε τα λόγια του. Δήλωσε ξεκάθαρα ότι «οι εξελίξεις οδηγούν προς μίαν ομοσπονδίαν Ελλάδος και Τουρκίας» και ότι αυτό «θα πραγματοποιηθεί». Όχι αν. Πότε.
Εδώ αρχίζει η μεγάλη αντίφαση ή καλύτερα η μεγάλη απάτη.
Την ίδια στιγμή που το καθεστώς διαφήμιζε την «Ένωση» της Κύπρου με την Ελλάδα, στο παρασκήνιο καλλιεργούσε μια εντελώς διαφορετική στρατηγική: τον λεγόμενο «ελληνοτουρκισμό».
Μια ιδέα που, με απλά λόγια, έβλεπε Ελλάδα και Τουρκία όχι ως αντιπάλους με συγκρουόμενα συμφέροντα, αλλά ως έναν ενιαίο γεωπολιτικό χώρο που πρέπει να συνεργαστεί ακόμη και να συγχωνευθεί πολιτικά.
Και αν αυτό ακούγεται εξωφρενικό, τα στοιχεία το κάνουν ακόμα πιο βαρύ.
Οι συζητήσεις εκείνης της περιόδου, οι επαφές με την τουρκική πλευρά και το γενικότερο πλαίσιο του Ψυχρού Πολέμου δείχνουν ότι αυτή η λογική δεν ήταν απλώς θεωρητική. Εξυπηρετούσε συγκεκριμένες επιδιώξεις: τη σταθερότητα του ΝΑΤΟ, τα συμφέροντα των ΗΠΑ και τη δημιουργία ενός ελεγχόμενου χώρου στην Ανατολική Μεσόγειο.
Με άλλα λόγια, ο «πατριωτισμός» της χούντας είχε όρια. Και τα όρια αυτά τα όριζαν άλλοι.
Το ακόμα πιο ανησυχητικό είναι, ότι αυτή η γραμμή δεν ήταν μεμονωμένη. Υπήρχε ιδεολογική στήριξη από κύκλους που μιλούσαν για κοινό «ελληνοτουρκικό πολιτισμό», για ιστορική συνύπαρξη και για ανάγκη πολιτικής σύγκλισης.    Όλα αυτά ντυμένα με θεωρίες, αλλά με πολύ συγκεκριμένες πολιτικές προεκτάσεις.
Και ενώ αυτά συζητιούνταν, η πραγματικότητα έτρεχε.
 Και ενώ αυτά συζητιούνταν, η πραγματικότητα έτρεχε.
Σε 7 μήνες από το πραξικόπημα τον Νοέμβριο θα αποσύρει από την Κύπρο την ελληνική Μεραρχία και θα αφήσει την Κύπρο αφύλακτη.
Το πραξικόπημα του Δ. Ιωαννίδη στην Κύπρο το 1974 στο όνομα πάλι της «Ένωσης» άνοιξε οριστικά την πόρτα στην τουρκική εισβολή.
Η Άγκυρα βρήκε την ευκαιρία που περίμενε και προχώρησε στην κατοχή του 37% του νησιού. 
Και η Ελλάδα; 
Αδρανής, εγκλωβισμένη, χωρίς στρατηγική, χωρίς αξιοπιστία.
Εδώ η υποκρισία φτάνει στο αποκορύφωμα.
Από τη μία, μεγαλόστομες δηλώσεις περί εθνικών ιδανικών. Από την άλλη, πολιτικές επιλογές που είτε οδηγούσαν σε υποχωρήσεις, είτε άνοιγαν τον δρόμο σε τετελεσμένα. Και στο βάθος, η ιδέα ότι Ελλάδα και Τουρκία «πρέπει να τα βρουν», όχι στη βάση ισορροπίας, αλλά μέσα από σχήματα που θολώνουν τα σύνορα και τα συμφέροντα.
Η ιστορία δεν είναι απλώς μια σειρά γεγονότων. Είναι και οι προθέσεις. Και όταν ένας δικτάτορας μιλά για μελλοντική ομοσπονδία με την Τουρκία, την ώρα που εμφανίζεται ως υπερασπιστής του έθνους, αυτό δεν είναι απλώς αντίφαση. Είναι πολιτική διγλωσσία στην πιο επικίνδυνη μορφή της.
Το συμπέρασμα είναι απλό και δύσκολο μαζί:
η χούντα δεν απέτυχε μόνο. Εξέθεσε τη χώρα σε στρατηγικούς κινδύνους, παίζοντας ένα παιχνίδι που δεν έλεγχε.
Και ίσως το πιο ενοχλητικό απ’ όλα είναι αυτό: ότι πίσω από τα συνθήματα και τις στολές, υπήρχαν ιδέες που σήμερα θα προκαλούσαν πολιτικό σεισμό, αλλά τότε παρουσιάζονταν σχεδόν ως «αναπόφευκτη εξέλιξη».
Αυτό είναι το πραγματικό δηλητήριο: μια λογική που κρατά την Ελλάδα εγκλωβισμένη.

Υ.Γ1. Κάποτε η χούντα ερχόταν με τανκς και στολές. Σήμερα έρχεται αθόρυβα, με κοστούμια, νόμους και «κανονικότητα». Δεν χρειάζεται στρατόπεδα και εξορίες, αρκούν η συνήθεια, η ανοχή και η σιωπή. Ο αυταρχισμός δεν καταργήθηκε απλώς εκσυγχρονίστηκε.
Γι' αυτό και η καταδίκη του Γ. Παπαδόπουλου καταντά πολλές φορές εύκολη και ανέξοδη. Γιατί αφορά ένα παρελθόν που δεν απειλεί κανέναν. Το δύσκολο είναι να αναγνωρίσεις τα σημερινά του αντίγραφα: στην ασυδοσία της εξουσίας, στη χειραγώγηση της ενημέρωσης, στην απονέκρωση της Δικαιοσύνης, στην εξαγορά συνειδήσεων.
Τότε υπήρχε το «αποφασίζομεν και διατάσσομεν». Σήμερα υπάρχει το «έτσι λειτουργεί το σύστημα». 
Το αποτέλεσμα, όμως, συχνά μοιάζει επικίνδυνα ίδιο: μια δημοκρατία που αδειάζει από περιεχόμενο, χωρίς να το καταλαβαίνουμε ή χωρίς να θέλουμε να το καταλάβουμε.
Και η πιο άβολη αλήθεια;
Οι χούντες δεν επιβάλλονται μόνο. Επιτρέπονται.

Υ.Γ2. Η χούντα δεν άντεξε επτά χρόνια από δύναμη. Άντεξε από ανοχή. Όσο μοίραζε χρήμα... δημόσια λάφυρα...και βόλευε καταστάσεις, πολλοί έκαναν πως δεν καταλάβαιναν. Όταν χάλασε η βιτρίνα, δεν εξεγέρθηκαν απλώς δυσαρεστήθηκαν.
Αν δεν υπήρχε η κυπριακή τραγωδία, το καθεστώς θα συνέχιζε να σέρνεται.
Οι ίδιοι κύκλοι που άνθισαν τότε, δεν εξαφανίστηκα. Προσαρμόστηκαν. Άλλαξαν πρόσωπα, όχι πρακτικές. Η διαπλοκή δεν τιμωρήθηκε, κληρονομήθηκε.
Σήμερα δεν έχουμε τανκς στους δρόμους. Έχουμε μια κοινωνία που εκπαιδεύτηκε να βολεύεται. Μια χώρα που κάνει βήματα προς τα πίσω, βαφτίζοντας την οπισθοδρόμηση «σταθερότητα. Και μια εξουσία που δεν χρειάζεται να επιβληθεί αρκεί να μοιράζει ψίχουλα και να κρατά το σύστημα ανέγγιχτο.